“İSTANBUL’DA BU NE BİZANTİNİZM!” Popüler Kültürde Bizans “WHAT BYZANTINISM IS THIS IN ISTANBUL!” Byzantium in Popular Culture “İstanbul’da Bu Ne Bizantinizm!”: Popüler Kültürde Bizans “What Byzantinism Is This in Istanbul!”: Byzantium in Popular Culture Sergi Kataloğu | Exhibition Catalogue Pera Müzesi Yayını | Pera Museum Publication 109 İstanbul, Kasım | November 2021 ISBN 978-605-4642-98-4 Katalog | Catalogue Editör | Editor Katalog Yazarları | Authors to the Catalogue İngilizce Düzelti | English Copyediting Jowy Anderson (Wong Chan Wai), Judicator, Koray Durak, Emir Alışık Roland Betancourt, University of California, Irvine Jacop Chizzo, Miray Eroğlu Kristian Tsvetanov, Levent Kahraman, Marco D’Amico, Felice Lifshitz, University of Alberta Margrit Çankar, Mark Castanon, Martin Deschambault, Koordinatörler | Coordinators Brigitte Pitarakis, CNRS, Paris (UMR 8167 Orient & Méditerranée) Türkçe Düzelti | Turkish Copyediting Maryam Khaleghi, Max Bedulenko, Michail Kontopyrakis, Zeynep Ögel, Gülru Tanman, Osman Kocabal Sinan Ekim, London School of Economics Emir Alışık, Gülru Tanman, Osman Kocabal Necdet Yılmaz, Oliver Beck, Özgür Masur, Peter Tirpák, Scadarts, Yağmur Karakaya, Hamilton College, Clinton NY Scott Eagle, Sinem Cansu, Stelios Faitakis, Taha Alkan, ToK, Grafik Tasarım | Graphic Design Elif Demirtiken, University of Edinburgh Fotoğraflar | Photographs Tunca Çaylant, Türker İnanoğlu, Xanthe P. Russell, Uğur Ataç, Işıl Ünal, Oya Çitçi, Cem Kozar– PATTU Jeremy J. Swist, Brandeis University in Waltham, Massachusetts Uğur Ataç, Engin Şengenç, Ahmet Sözen, Beno Öterkuş Yücel Dönmez, Yurii Nikolaiko Marco Fasolio, Università del Piemonte Orientale Çeviri | Translation Haris Theodorelis-Rigas, Koç Üniversitesi / Koç University Film ve Video Programı | Film and Video Programme Kurumlar | Institutions İngilizce – Türkçe | English – Turkish Gülru Tanman, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü / Istanbul Gizem Bayıksel 2K Games, Inc.  Hilal Gültekin Çatak, Aslı Candaş Schaeferdiek, Fırat Kaplan, Research Institute Art Renewal Center Serhat Uyurkulak, Süha Konuk Emir Alışık, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü / Istanbul Öğrenme Programları | Learning Programmes Bibliothèque nationale de France Türkçe – İngilizce | Turkish – English Research Institute; İstanbul Üniversitesi / Istanbul University Eda Göknar, Müge Isıgöllü Sedola, Hazal Altun, Barış Bilgen Creative Assembly Neylan Bağcıoğlu Crystal Dynamics  Yunanca – İngilizce | Greek – English İletişim | Communication DC Comics Haris Theodorelis-Rigas Irmak Wöber, Volkan Şenozan, Büşra Mutlu, Zeynep Kantemir, Dice Kayek Sergi | Exhibition Grup 7 Erler Film İngilizce Düzelti | English Copyediting Fanatik Film Jacob Chizzo, Miray Eroğlu Küratör | Curator İdari İşler ve Teknik Ekip | Administrative Services and Technical Team La Cineteca Nazionale Emir Alışık Erdem Karabıyık, Ali Sadedemir, Uğur Çelikten Microsoft Türkçe Düzelti | Turkish Copyediting Museo Diocesano e del Codex Emir Alışık, Gülru Tanman, Osman Kocabal Danışmanlar | Advisors Grafik Baskılar | Graphic Prints Ozgur Masur Gülru Tanman, Brigitte Pitarakis, Roland Betancourt, Esprint, Sergikur Türk Sineması Araştırmaları Renk Ayrımı ve Baskı | Color Separation and Printing Felice Lifshitz, Sinan Ekim, Yağmur Karakaya, Elif Demirtiken, The Met A4 Ofset Jeremy J. Swist, Marco Fasolio, Haris Theodorelis-Rigas, Kurulum | Installation Türkiye’de Ağır Müziğin Geçmişi Otosanayi Sit. Yeşilce Mah. Donanma Sk. No:16 Vedran Bileta, M. Özalp Birol, M. Baha Tanman, K. Mehmet Kentel Sergikur V&A Seyrantepe 34418 Kağıthane/İstanbul T.(0212) 281 6448 Sertifika No | Certificate No: 44739 Proje Ekibi | Project Team Suna ve İnan Kıraç Vakfı, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü ve Zeynep Ögel, Begüm Akkoyunlu, Yasemin Ülgen, Osman Kocabal Pera Müzesi değerli katkılarından dolayı aşağıdaki kişi ve kurumlara © Suna ve İnan Kıraç Vakfı, Pera Müzesi teşekkür eder. Meşrutiyet Caddesi No: 65, 34430, Tepebaşı, İstanbul Proje Asistanı | Project Assistant Suna and İnan Kıraç Foundation, Istanbul Research Institute and www.peramuzesi.org.tr Ece Ögel Pera Museum would like to acknowledge the following individuals Sertifika No | Certificate No: 12482 and institutions. © Metin | Text – Yazarlar | Authors, 2021 Sergi Tasarımı | Exhibition Design Cem Kozar, Işıl Ünal, Serra Uludağ, Ömercan Çakır – PATTU Teşekkürler | Acknowledgements Bu katalog, 23 Kasım 2021–6 Mart 2022 tarihleri arasında Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi’nde gerçekleşen Çeviri | Translation Kişiler | Individual Persons “İstanbul’da Bu Ne Bizantinizm!”: Popüler Kültürde Bizans İngilizce – Türkçe | English – Turkish Ahmet Sözen, Aleksandar Todorovic, Alican Kutlay, sergisi kapsamında yayımlanmıştır. Hilal Gültekin Çatak, Aslı Candaş Schaeferdiek, Fırat Kaplan Aluísio Cervelle Santos, Ayşe Ege, Benjamin Baumhauer, This catalogue is published on the occasion of the exhibition Türkçe – İngilizce | Turkish – English Beno Öterkuş, Berra Akcan, Bolt Thrower, Buket Kitapçı Bayrı, “What Byzantinism Is This in Istanbul!”: Byzantium in Popular Neylan Bağcıoğlu Burak Akbay, Diogo Santos, Ece Ege, Ece Kavran, Engin Şengenç, Culture held at the Suna and İnan Kıraç Foundation, Yunanca – İngilizce | Greek – English Ertan Ergil, Ethem Onur Bilgiç, Fikos, Fotis Varthis, Pera Museum, between 23 November 2021–6 March 2022. Haris Theodorelis-Rigas Furkan Sevim, Ingela Nilsson, Jan van de Klooster, Jhonny G, 08-09 Sunuş 340-341 Foreword Bizans’a Yelken Açmak İnan ve İpek Kıraç 232-233 Sailing to Byzantium Tarih, Egzotizm ve Aydınlanma Döneminden 122-123 Miras Önyargılar Arasında: Bizans’ın Video 10-11 Ulusun Çocuklarına Bizanslıları Öğretmek: Oyunlardaki Varlığı Üzerine Düşünceler 358-359 Giriş Türkçe Tarih Ders Kitaplarında Bizans Between History, Exoticism, and Enlightened Kâinatın Revnakı Introduction İmparatorluğu’nun Temsilleri (1930–1960) Prejudices: Some Aspects of Byzantine Jewel of the World Emir Alışık Teaching the Nation’s Children about Presence in Video Games Gülru Tanman the Byzantines: Representations of Marco Fasolio the Byzantine Empire in Turkish History 374-375 Textbooks (1930–1960) İsyankar Renkler 20-21 Sinan Ekim 264-265 Riotous Colors Neon Bizans: Las Vegas’ta İkonografiden Didaktik Popülerleştirmeden Karşıt Kültüre: Yoksun Estetik Bizans Çizgi Roman Dünyasıyla Buluşuyor Neon Byzantium: Aesthetics without 144-145 From Didactic Popularization to 390-391 Iconography in Las Vegas Karanlık Bizans’ın Sonsuz Işığı: Ayasofya Counterculture: Byzantium Meets Cadı Kazanı Roland Betancourt Hagia Sophia: The Eternal Light in the the World of Comics Cloak and Dagger Dark Byzantium Haris Theodorelis-Rigas Yağmur Karakaya 56-57 402-403 Ayı Oynatıcının Kızı ve Ermeni Cücesi: 290-291 Ayasofya: Dişileştirilmiş Anıt Savaş Sonrası Avrupa’da Sinematik 170-171 Olağandışı Bir Bizans’a Doğru: Hagia Sophia: The Monument Feminized Bizantinizm Yirmi Birinci Yüzyılda Bizanslı Kadın Spekülatif Kurguda Bizantinizmin The Bear Keeper’s Daughter and the Tahayyülleri: Theodora, Hâlâ ve Yeniden Toposlarını Saptamak Armenian Dwarf: Cinematic Byzantinism The Byzantine Woman Imagined in the Towards an Unearthly Byzantium: Mapping Out 408-409 in Postwar Europe Twenty-First Century: Theodora, Once Again Topoi of Byzantinisms in Speculative Fiction Theodora: Anıtlaştırılmış Kadın Felice Lifshitz and Evermore Emir Alışık Theodora: The Woman Monumentalized Elif Demirtiken 86-87 318-319 414-415 Çağdaşlaştırılan Bizans Sanatı: Yunan 200-201 Katalog Tekstil Anıtlar Tarihyazımı Anlatısının Prizmasında Bizans’a“Kafa Sallamak”: Bizans Catalogue Monuments of Textiles Yunan Devrimi’nden Atina Sokak Sanatına İmparatorluğu’nun Metal Müzikte Byzantine Art Made Contemporary: From Greek Alımlanması Revolution to Athenian Street Art through the Headbanging to Byzantium: The Reception of 320-321 422-423 Prism of the Greek Historiographic Narrative the Byzantine Empire in Metal Music İkonostasis Filmler Brigitte Pitarakis Jeremy J. Swist Iconostasis Movies Bizans’a“Kafa Sallamak”: Bizans İmparatorluğu’nun Metal Müzikte Alımlanması Headbanging to Byzantium: The Reception of the Byzantine Empire in Metal Music Jeremy J. Swist  202 203 Giriş MÖ 330 yılında Konstantinopolis’i kuruşundan, Introduction are nevertheless the first heavy metal group to “Iconoclasm Sweeps Cappadocia” [İkonoklazm XI. Konstantinos döneminde Osmanlılarca “Iconoclasm Sweeps Cappadocia” is the eighth reference Byzantine history. Since then, over Kapadokya’yı Yıkıp Geçiyor]; Norveçli metal grubu fethedildiği 1453 yılına kadar devam eden Bizans track on Soulside Journey, the 1991 debut album one hundred bands in Europe, North America, Darkthrone’un 1991 yılında yayınlanan ve Soulside İmparatorluğu’nun hükümdarlarına, savaşçılarına, by the Norwegian metal band Darkthrone. The 1 and elsewhere have written songs or even entire Journey adını taşıyan ilk albümünün sekizinci kentlerine ve çalkantılı dönemlerine adamıştır. group went on to radically alter their death metal studio albums, in a variety of subgenres, devoted şarkısının adı.1 Death metal tarzında kökten bir Heavy metalin Bizantinizmi, ne 700’lü ve 800’lü style and help pioneer the notorious subgenre to the leaders, warriors, cities, triumphs, and değişikliğe giden grup, kötü şöhretli Norveç black yıllardaki ikonoklazm ne de 1990’lardaki black metal of Norwegian black metal. In its lyrics, at least, tribulations of the Byzantine Empire, from metali alt türünün doğmasına sebep olmuştur. kadar hızlı bir yayılım göstermiştir. Üstelik heavy the song establishes the anti-Christian themes Constantine I’s foundation of Constantinople Black metal türünü tanımlayan anti-Hristiyan metalde dünya tarihinin alımlanmasında sıklıkla definitive of black metal, as in its final couplet: in 330 CE to its conquest by the Ottomans in temalara sözleriyle temel oluşturan şarkının son başvurulan antik Mısır, klasik Yunan ve Roma ile “Crush not only our surrounding walls of curiosity 1453 during the reign of Constantine XI. Heavy kuplesi şöyledir: “Yık merakını örten duvarları / ortaçağ Batı dünyası kadar da geniş kapsamlı bir / But also the hordes of blind believers.” The song metal Byzantinism is not nearly as viral as was Körü körüne inananlar ordusunu ez geç.” Aslında etki yaratmamıştır. Günümüz Yunanistan’ında is not literally about the empire-wide destruction iconoclasm in the 700s and 800s or black metal in şarkı, III. Lēon ve V. Konstantinos tarafından geçmişleri ile Bizans temaları üzerinden bağ kuran and ban on religious images enacted by Leo III and the 1990s, nor is it nearly as widespread in terms uygulanan ve tüm imparatorluğa yayılan; ancak grup sayısı bir elin parmağını geçmez. Bu durum, Constantine V—a policy that was, in fact, better of heavy metal’s reception of world history when Yunanistan ve Batı’dan ziyade Kapadokya gibi doğu on dokuzuncu yüzyılın başlarında kurulan ulus received in eastern provinces like Cappadocia compared to the appeal of ancient Egypt, classical vilayetlerinde daha çok kabul gören bir politika devlet Yunanistan’ın, Konstantinopolis’ten yönetilen than in Greece and the west. Instead, Darkthrone 2 Greece and Rome, and the medieval West. In olan dinî imgelerin yasaklanarak yok edilmesiyle Roma İmparatorluğu’ndan ziyade, demokratik expand the meaning of iconoclasm to the modern Greece, only a handful of bands connect ilişkili değildir. Aksine Darkthrone, ikonoklazmın 2 Atina’nın Klasik Hellas’ının devamı olarak demolition of the false idols of Christianity (i.e., with their heritage through Byzantine themes. anlamını genişleterek Hristiyanlığın sahte putlarının görülmesiyle yakından ilişkilidir.4 Ancak son yıllarda the religion’s wholesale extirpation). Yet the song’s This paucity has much to do with the founding in yok edilmesini (yani dinin kökünü kazıma) içeren heavy metalin küreselleşmesi ve çeşitlenerek title deliberately evokes the imagery associated the early nineteenth century of the nation-state bir çerçeveye oturtmuştur. Bununla beraber olgunlaşmasıyla her geçen gün daha fazla sanatçı with eighth- and ninth-century icon-smashing as of Greece, which saw itself as a continuation not şarkının bu isimle anılmasındaki maksat, kendisini “Bizans’a yelken açmaktadır.” Bu durum, söz konusu a charismatic social movement to purge itself of of a Roman Empire ruled from Constantinople kötülükten arındırmayı amaçlayan karizmatik sanatçıların yurtlarının veya medeniyetlerinin an evil. Norwegian black metal itself sparked a but of the classical Hellas of democratic Athens.4 bir sosyal hareket olarak sekizinci ve dokuzuncu Bizans tarihi ve kültüründen köklenmesi, Bizans wave of arsons of several churches in Norway and But as metal has become more global, diverse, yüzyıldaki ikonakırıcılığa ilişkin imgeleri zihinde kimliğinin egzotik bir “öteki” olarak büyülü bir Sweden from 1992 to 1995, a veritable iconoclasm and mature in recent years, more and more artists canlandırmaktır. Norveç black metali, 1992 ve 1995 etki yaratması ya da yalnızca Bizans tarihinin against a Christianity seen as a foreign corruption worldwide are “sailing to Byzantium,” whether yılları arasında, Norveç ve İsveç’teki kiliselere yönelik kahramanlık, kötülük ve şiddetle örülü iyi bir hikâye of formerly pagan, Scandinavian culture. 3 Byzantium’s historical and cultural legacy is bir kundaklama dalgası yaşanmasına sebep olmuştur anlatma fırsatı yaratacak zenginlikte olması gibi embedded in these artists’ native countries or ki bu da bir dış etken olarak, daha önceleri pagan etkenlerle alakalı olmalıdır. While Darkthrone never returned to the medieval civilization, whether its identity as an exotic Other olan İskandinav kültürünü yozlaştırdığı düşünülen Eastern Roman Empire for inspiration, they fully casts a spell, or simply because its history Hristiyanlığa karşı gerçekleştirilen hakiki bir * Faydalı yorumları ve önerileri için Antje Bosselmann-Ruickbie’ye ve beni bu sergiye is rich in opportunities to tell a good story full of katılmaya davet edip, makalenin yayına hazırlanması ve yayımlamasında emek harcayan * I would like to thank Antje Bosselmann-Ruickbie for her helpful comments and suggestions, ikonoklazm örneğidir.3 Emir Alışık’a teşekkürlerimi sunarım. and Emir Alışık for his invitation to contribute to this exhibition, and for his work editing and valor, vice, and violence. 1. Aksi belirtilmediği sürece gruplar, albümler, şarkılar ve şarkı sözleriyle ilgili bilgilerin tümü publishing this piece. Metal Archives (http://www.metal-archives.com/) sitesinden alınmıştır. 1. All information on bands, albums, songs, and lyrics is taken from Metal Archives (http://www. Darkthrone bir daha asla ortaçağ Doğu Roma The following is not an exhaustive account of 2. İkonoklazm için bkz. Leslie Brubaker ve John Haldon, Byzantium in the Iconoclast Era metal-archives.com/) unless otherwise noted. İmparatorluğu’ndan ilham almamış, ancak Bizans c. 680-850: A History (Cambridge: Cambridge University Press, 2011). 2. On iconoclasm see Leslie Brubaker and John Haldon, Byzantium in the Iconoclast Era c. 680- every instance of Byzantine reception in metal, tarihine gönderme yapan ilk heavy metal grubu 3. Kilise yangınları ve Norveç black metaliyle olan ilişkisi için bkz. Miroslav Vrzal, “Pagan 850: A History (Cambridge: Cambridge University Press, 2011). but a survey nevertheless rich in examples of the Terror: The Role of Pagan Ideology in Church Burnings and the 1990s Norwegian Black Metal 3. On the church burnings and their connection to Norwegian black metal, see Miroslav Vrzal, olmuştur. O zamandan beri, Avrupa, Kuzey Amerika Subculture,” Pomegranate 19, no. 2 (2017): 173–204. “Pagan Terror: The Role of Pagan Ideology in Church Burnings and the 1990s Norwegian Black phenomenon organized chronologically by the ve dünyanın başka yerlerinden yüzlerce grup, 4. Antik Yunanistan’dan ortaçağa, ortaçağdan günümüze Yunan kimliğinin dönüşümü üzerine Metal Subculture,” Pomegranate 19, no. 2 (2017): 173–204. most popular historical themes, with analyses bkz. Alexis Politis, “From Christian Roman Emperors to the Glorious Greek Ancestors,” 4. On the transition of modern Greek identity from that of medieval to that of ancient Greece, see çeşitli alt türlerde yazdıkları şarkılarını ve hatta Byzantium and the Modern Greek Identity, der. David Ricks ve Paul Magdalino (Londra: Alexis Politis, “From Christian Roman Emperors to the Glorious Greek Ancestors,” in Byzantium and of lyrics, artwork, and the music itself. After bütün bir stüdyo albümünü, I. Konstantinos’un Ashgate, 1998), 1–14. the Modern Greek Identity, ed. David Ricks and Paul Magdalino (London: Ashgate, 1998), 1–14. a synopsis of the heavy metal genre and its  204 205 Bu makale, Bizans’ın metal müzikteki alımlanma İngiltere, 1970 ve 1980’li yıllar boyunca metal müziğin academic study, I will discuss topics ranging from chords, prominent basslines, and melodramatic örneklerinin tümünü içermese de şarkı sözleri, merkez üssü olmaya devam etmiştir. Motörhead the reigns of Justinian and Basil II, to the First and vocals that conjured an atmosphere of doom, gloom, albüm kapakları ve müziğin analiziyle birlikte gibi yeni gruplar, tempolarını artırıp giderek daha Fourth Crusades, to Constantinople’s submission and evil, including through the use of the tritone, bu olguyu, en çok bilinen tarihî temalara göre da saldırgan tutum takınırken; Judas Priest ve Iron to Mehmet the Conqueror. 5 also known as the diabolus in musica. Such “devil kronolojik olarak düzenlenmiş örneklerle ele alan Maiden gibi gruplar da ustalıklarını konuşturarak music” was complemented by lyrics that rejected the zengin bir araştırmadır. Heavy metalin ve bu türün sınırlarını zorlamıştır. Hatta Iron Maiden, Heavy Metal, Metal Studies, and Reception amorous, pacific, and positive themes of 1960’s rock alandaki akademik çalışmaların kısa bir özetini 1980’lerin başında New Wave of British Heavy Metal Heavy metal (henceforth referred to as “metal”) is music in favor of those concerning war, depression, sunduktan sonra, Ioustinianos ve II. Basileios’un (NWoBHM) [Yeni Dalga İngiliz Heavy Metali] akımını a global phenomenon, produced and consumed by and supernatural horrors inspired by Hammer films, hüküm sürdüğü dönemler, I. ve IV. Haçlı Seferleri başlatmıştır. Bu dönemde metal müzik Kıta Avrupası, 9 people of nearly every country, culture, class, and such as that which inspired the band’s name, 1963’s ve Konstantinopolis’in Fatih Sultan Mehmed Kuzey Amerika ve Okyanusya’ya yayılmıştır. Yine creed.6 Yet as neither Rome nor Constantinople were Black Sabbath.8 tarafından fethedilmesini kapsayan konular bu dönemle birlikte, shock rock ve punk rock’ın da built in a day, it took over four decades for metal üzerinde duracağım.5 etkisiyle metal müziğin şarkı sözleri değişime uğramış to achieve its global reach and to evolve into its England remained the epicenter of metal through ve Black Sabbath’ın stoğundaki konular yerini, various styles from its origins in the working-class the 1970s and into the 1980s, as new bands pushed Heavy Metal, Metal Müzik Araştırmaları dönemin toplumsal ve ekonomik olarak dışlanmış neighborhoods of late-1960’s Birmingham, England. the genre’s boundaries with increases in speed and ve Alımlama beyaz gençliğine hitap eden başkaldırı, hedonizm ve In this city was formed the quartet that came to aggression (e.g., Motörhead) and virtuosity (e.g., Heavy metal (bundan böyle “metal” müzik olarak eril güçlendirme gibi temalara bırakmıştır. Deena 10 be called Black Sabbath, whose innovations on the Judas Priest and Iron Maiden), the last of these bahsedeceğimiz) neredeyse her ülke, kültür, Weinstein’ın 1990’ların başında geliştirdiği kuramda blues, psychedelic, and hard rock of the era have led launching the new wave of British heavy metal (or sınıf ve öğretiden insanlar tarafından üretilen ve da belirttiği üzere, metal müziğin ethos kurgusu, most to retroactively canonize them as the founding NWoBHM, for short) at the start of the 1980s.9 By this tüketilen küresel bir fenomendir. Ancak ne Roma 6 Khaos (kurulu düzenin bozulması) ve Dionysos fathers of metal. As exemplified on their 1970 self- 7 stage metal had spread to continental Europe, North ne de Konstantinopolis bir günde inşa edildiğinden, (insan ruhunun ve hayvani arzuların özgürleşmesi) titled debut album, Black Sabbath’s music was America, and Oceania. Also by this point, and with the metalin küresel bir düzeye ulaşması ve 1960’ların tanrılarının görsel dualizmi üzerine temellenmiştir.11 defined by progressions of highly distorted guitar influence of shock rock and punk rock, metal’s lyrical sonlarında İngiltere’nin Birmingham kentindeki content progressed from the stock topics of Black 5. There are dozens of metal bands that have written songs on late Roman history prior to the işçi sınıfı mahallelerine uzanan köklerinden çeşitli 5. I. Konstantinos ve Ioulianos Apostatēs, 378 yılındaki Hadrianopolis savaşı, 410 yılındaki Roma reign of Justinian, on subjects such as the emperors Constantine I and Julian the Apostate, the Sabbath into themes of rebellion, hedonism, and tarzlara evrilmesi kırk yıldan fazla sürmüştür. yağması ve Hun imparatoru Attila’nın kariyeri gibi konularda, Ioustinianos’un hüküm sürdüğü battle of Adrianople in 378, the sack of Rome in 410, and the career of Attila the Hun. They treat masculine empowerment, themes which appealed to dönemin öncesine tarihlenen geç Roma tarihi üzerine şarkılar yazan düzinelerce metal müzik Constantine I and Julian as characteristically “Roman” rather than “Byzantine” emperors. They Dönemin blues, saykodelik ve hard rock türlerine grubu vardır. Bu şarkılarda I. Konstantinos ve Ioulianos, “Bizans” imparatorundan ziyade Romalı deal very little, however, with the Eastern Roman Empire after the death of Theodosius, the last the socially and economically alienated, white male yenilikçi yaklaşımları nedeniyle metalin kurucu imparator olarak ele alınmıştır. Bununla birlikte, Doğu ve Batı Roma’nın ikisini birden yöneten son emperor to rule a united East and West. I limit my scope here to bands that largely treat the youth of the period.10 As Deena Weinstein theorized imparator Theodosios’un ölümünden sonraki Doğu Roma İmparatorluğu’na ilişkin çok az şarkı Christian, Byzantine Empire as distinct from a pagan, Roman Empire whose capital is Rome. babaları olarak anılan Black Sabbath isimli dörtlü in the early 1990s, metal’s core ethos was a virtual vardır. Bu çalışmanın kapsamını, başkenti Roma olan pagan Roma İmparatorluğu’ndan ayrışan 6. For metal’s global spread, see Jeremy Wallach, Harris M. Berger, and Paul D. Greene, eds., bu kentte doğmuştur.7 Kendi adlarını taşıyan 1970 Hristiyan Bizans İmparatorluğu’nu ele alan gruplar oluşturmaktadır. Metal Rules the Globe: Heavy Metal Music Around the World (Durham: Duke University Press, ditheism of the gods Chaos (the disruption of the 6. Metal müziğin dünyaya yayılması hakkında bkz. Jeremy Wallach, Harris M. Berger ve Paul 2011). On the genesis and evolution of metal and its various subgenres, and a description tarihli ilk albümlerinde de görüleceği üzere, hayli established order) and Dionysus (the liberation of D. Greene, der, Metal Rules the Globe: Heavy Metal Music Around the World (Durham: Duke of its musical form and core themes, see Deena Weinstein, Heavy Metal: The Music and its bozuk akor dizileri, belirgin basslinelar, diabolus University Press, 2011). Metal müzik ve alt türlerinin doğuşu ve evrimi, müzikal biçimi ve ana Culture (Cambridge, MA: Da Capo Press, 2000), 11–57 and K. F. B. Fletcher, “Introduction,” in the human spirit and animal passions).11 Such deities in musica [Lat. müzikteki şeytan] olarak da bilinen temalarına ilişkin açıklama için bkz. Deena Weinstein, Heavy Metal: The Music and its Culture Classical Antiquity in Heavy Metal Music, ed. K. F. B. Fletcher and Osman Umurhan (New York: frequently worked in conjunction, manifested in, for (Cambridge, MA: Da Capo Press, 2000), 11–57 ve K. F. B. Fletcher, “Introduction,” Classical Bloomsbury, 2019), 6–12. tritonun kullanımıyla uğursuz, karanlık ve habis Antiquity in Heavy Metal Music, der. K. F. B. Fletcher ve Osman Umurhan (New York: 7. Led Zeppelin and Deep Purple have also been enshrined as founders of heavy metal. example, the more commercially focused subgenre bir atmosfer yaratan melodramatik vokaller, Black Bloomsbury, 2019), 6–12. See Robert Walser, Running with the Devil: Power, Gender, and Madness in Heavy Metal of glam metal, whose musicians performed in 7. Led Zeppelin ve Deep Purple da heavy metalin kurucuları olarak yüceltilmektedir. Bkz. Robert Music (Middletown, CT: Wesleyan University Press, 1993), 7–16. On Black Sabbath and their Sabbath’ın müziğinin karakteristik özellikleridir. androgynous appearance songs on unrestricted sex Walser, Running with the Devil: Power, Gender, and Madness in Heavy Metal Music (Middletown, contributions to metal, see Andrew L. Cope, Black Sabbath and the Rise of Heavy Metal Music Bu “şeytan müziğine”, 1960’ların rock müziğinin CT: Wesleyan University Press, 1993), 7–16. Black Sabbath ve metal müziğe katkıları için bkz. Andrew (Burlington, VT: Ashgate, 2010). and drug use.12 aşk ve barıştan yana olan pozitif temaları yerine L. Cope, Black Sabbath and the Rise of Heavy Metal Music (Burlington, VT: Ashgate, 2010). 8. Cope, Black Sabbath, 85. 8. Cope, Black Sabbath, 85. 9. On the rise and legacy of the New Wave of British Heavy Metal, see John Tucker, New Wave of savaş, bunalım ve gruba ismini veren 1963 yılı 9. Yeni Dalga İngiliz Heavy Metali’nin yükselişi ve mirası üzerine bkz. John Tucker, New Wave of British Heavy Metal (Shropshire: Independent Music, 2006). Further underground, metal continued to branch Black Sabbath filmi gibi Hammer Films’den British Heavy Metal (Shropshire: Independent Music, 2006). 10. On the demographics and sociology of the metal subculture in the 1970s and 1980s, see out into new territory, new subgenres, and new 10. 1970’ler ve 1980’lerdeki metal müzik alt kültürünün demografik özellikleri ve sosyolojisi için Weinstein, Heavy Metal. esinlenen doğaüstü korkuları yeğleyen şarkı bkz. Weinstein, Heavy Metal. 11. Weinstein, Heavy Metal, 35–43. extremes during the 1980s. Doom metal (e.g., sözleri eşlik eder. 8 11. Weinstein, Heavy Metal, 35–43. 12. On androgyny in glam metal, see Walser, Running with the Devil, 124–128. Witchfinder General, Trouble, and Candlemass)  206 207 Çoğu zaman omuz omuza çalışan bu tanrılar, Bathory ve Hellhammer gibi gruplar ilk dalga retained much of the style and lyrical themes the same time developed the first wave of black örnek vermek gerekirse, daha ticari odaklı olan ve black metalin temsilcileri olmuşlardır. 1990’ların of Black Sabbath, beginning as a heavier, more metal, in which bands such as Venom, Bathory, and müzisyenlerinin çift cinsiyetli bir görünümle sınırsız başında Norveç’te ortaya çıkan ikinci dalga black down-tempo variant of NWoBHM. Speed metal Hellhammer channeled their rebellious energy into seks ve uyuşturucu hakkında şarkılar söylediği glam metal, o zamanlar transgresyon ruhunu layıkıyla (e.g., Exciter and Running Wild) took cues from Satanic and anti-Christian themes and imagery. metalde vücut bulmuşlardır. 12 taşıyamayacak kadar popüler ve ana akım olarak Motörhead and turned up the tempo of NWoBHM; The second wave of black metal at the beginning görülen death metalin teknikalitesini, melodisini in adopting a more uplifting and melodic sound, of the 1990s in Norway radically stripped down Metal müzik 1980’ler boyunca, daha underground ve üretim değerlerini tümüyle yok etmiştir. accompanied by lyrical themes of fantasy, the technicality, melody, and production values tarzlarda, yeni alanlara, yeni alt türlere ve yeni Norveç black metali, satanizm ve Hristiyanlık mythology, and historical legends, NWoBHM of a death metal subgenre then viewed as too aşırılıklara doğru evrilmeye devam etmiştir. karşıtlığını oldukça ciddiye almış; çekirdek and speed metal evolved into power metal (e.g., popular and mainstream to be properly in the NWoBHM’in daha sert ve daha düşük tempolu bir kadro üyelerince işlenen cinayetler, intiharlar Manowar, Manilla Road, and Blind Guardian). spirit of transgression. Norwegian black metal versiyonu olarak ortaya çıkan doom metal (örneğin ve kundaklama ayinleri, Kahn-Harris tarafından Thrash metal (e.g., Metallica, Slayer, and Kreator) took Satanism and anti-Christianity much more Witchfinder General, Trouble ve Candlemass) Black bu türün “transgresif alt kültürel sermayesi” upped the tempo like speed metal but through the seriously, and the litany of arsons, murders, Sabbath’ın stilini ve şarkı sözlerindeki temaların olarak nitelendirilen ve tüketicilerinin isyankâr influence of hardcore punk, sounded less melodic and suicides by members of its inner circle only çoğunu korumuştur. Motörhead’in izinden giden duygularını besleyen kültlüğüne kültlük katmıştır.15 and more abrasive, both instrumentally and vocally, added to its cult appeal, what Kahn-Harris calls speed metal (örneğin Exciter ve Running Wild), with lyrical themes that explored even darker sides “transgressive subcultural capital,” to consumers’ fantazi, mitoloji ve tarihî efsaneleri harmanlayan şarkı 1990’lardan bugüne, metal müziğin temel alt türleri, of human nature, such as murder, suicide, and rebellious instincts.15 sözleri eşliğinde daha dinamik ve melodik bir sound klasikten endüstriyele ve folk müziğe kadar diğer nuclear apocalypse. 13 benimseyerek NWoBHM’in temposunu artırmıştır. birçok müzik türüyle iç içe geçmiş ve onlardan From the 1990s to today, metal’s basic subgenres NWoBHM ve speed metal, power metale (örneğin beslenmiştir. Diğer türlerin yanı sıra folk metal ve By the late 1980s, extreme metal, the umbrella have cross-pollinated and incorporated elements Manowar, Manilla Road ve Blind Guardian) evrilmiştir. pagan metal çoğu zaman kültürel gelenekleri ve term for death metal and black metal, became from most other musical genres, from industrial to Thrash metal ise (örneğin Metallica, Slayer ve Kreator) ulusal tarihi yeniden canlandırma, koruma ve onlarla the natural progression from thrash metal, folk and even classical. Folk metal and pagan metal, speed metal gibi tempoyu artırmış ancak hardcore gururlanma aracı olarak işlev görmüştür ki bu da characterized by its extreme sound, including along with many other genres, has often been the punk’ın etkisiyle, hem entrümantal hem de vokal Viking mitleri ve destanlarından ilham alan bir müziğe screamed or growled vocals.14 Death metal (e.g., medium to express pride in, preserve, or resurrect bakımından daha az melodik ve daha ahenksiz bir yönelen İsveçli grup Bathory ile başlamıştır. Tür fark 16 Death, Dismember, and Carcass) was faster, cultural traditions and national history, a phenomenon sound benimseyerek şarkı sözlerinde cinayet, intihar etmeksizin metal müzikteki bu kök ve kimlik arayışları, heavier, and more technical than thrash metal, and pioneered by the Swedish band Bathory and their shift ve nükleer kıyamet gibi insan doğasının daha karanlık zaman zaman aşırı sağ nasyonalist ve ırkçı söylemler, its lyrics and imagery kept pace with, and even to music inspired by Viking myths and sagas.16 Metal’s yönlerini irdeleyen temalar kullanmıştır.13 hatta Nasyonel Sosyalist black metal akımı (NSBM) outstripped, the progression of horror cinema into exploration of heritage and identity, in any genre, has özelinde Neo-Nazizm ile paralel bir çizgide ilerlemiştir.17 extremes of gore, depravity, and blasphemy. At at times intersected with far-right nationalist and 1980’lerin sonunda, thrash metalin devamı racist agendas, and even neo-Nazism in the case of the 12. Glam metaldeki androjeni üzerine bkz. Walser, Running with the Devil, 124–128. 13. On the rise and persistence of thrash metal, see Garry Sharpe-Young, Thrash Metal (New niteliğinde gelişen ekstrem metal—death ve black 13. Thrash metalin yükselişi ve devamlılığı üzerine bkz. Garry Sharpe-Young, Thrash Metal Plymouth, NZ: Zonda Books, 2007). National Socialist black metal (NSBM) movement.17 metal için kullanılan ortak terim—scream ya da (New Plymouth, NZ: Zonda Books, 2007). 14. On extreme metal and its cultural scenes, see Keith Kahn-Harris, Extreme Metal: Music and Yet cultural and national heritage only partly accounts 14. Ekstrem metal ve kültürel “scene”leri için bkz. Keith Kahn-Harris, Extreme Metal: Music Culture on the Edge (New York: Berg, 2006). brutal vokali içeren ekstrem bir sound ile öne and Culture on the Edge (New York: Berg, 2006). 15. Kahn-Harris, Extreme Metal, 127–131. for the exponential increase in metal’s interest in the çıkmıştır. Thrash metalden daha hızlı, daha sert 14 15. Kahn-Harris, Extreme Metal, 127–131. 16. On pagan metal and folk metal, see Deena Weinstein, “Pagan Metal,” in Pop Pagans: Pa- ancient and medieval worlds, starting at the beginning 16. Pagan metal ve folk metal için bkz. Deena Weinstein, “Pagan Metal,” Pop Pagans: ganism and Popular Music, ed. Donna Weston and Andy Bennett (New York: Routledge, 2014), ve daha teknik olan death metalin (örneğin, Death, of the twenty-first century. It has much to do with Paganism and Popular Music, der. Donna Weston ve Andy Bennett (New York: Routledge, 58–75. On Viking metal, see Simon Trafford, “Viking Metal,” in The Oxford Handbook of Music Dismember ve Carcass) şarkı sözleri ve imgelem 2014), 58–75. Viking metal için bkz. Simon Trafford, “Viking Metal,” The Oxford Handbook and Medievalism, ed. Stephen C. Meyer and Kirsten Yri (Oxford: Oxford University Press, 2020), popular culture’s resurgent interest in those worlds dünyası, korku sinemasının gelişimini izlemiş ve of Music and Medievalism, der. Stephen C. Meyer ve Kirsten Yri (Oxford: Oxford University 564–585. in the wake of such Hollywood films as Gladiator and Press, 2020), 564–585. 17. For an exploration of the intersection of race, heritage, and nationalism in metal, see Karl hatta daha da ileri gidip kan, ahlaksızlık ve küfür 17. Metal müzikte ırk, miras ve milliyetçiliğin kesişimi üzerine bir inceleme için bkz. Karl Spracklen, Metal Music and the Re-imagining of Masculinity, Place, Race and Nation (Bingley, Kingdom of Heaven, and various television series such gibi aşırılıklardan beslenmiştir. Yine aynı dönemde, Spracklen, Metal Music and the Re-imagining of Masculinity, Place, Race and Nation UK: Emerald Publishing, 2020). On National Socialist Black Metal, see Ryan Buesnel, “National as Rome and Vikings.18 Such modern representations (Bingley, UK: Emerald Publishing, 2020). Nasyonel Sosyalist Black Metal için bkz. Ryan Socialist Black Metal: A Case Study in the Longevity of Far-right Ideologies in Heavy Metal isyankâr enerjilerini satanik ve Hristiyanlık Buesnel, “National Socialist Black Metal: A Case Study in the Longevity of Far-right Ideologies Subcultures,” Patterns of Prejudice 54, no. 3 (2020): 1–16. of antiquity and the Middle Ages were readily karşıtı temalara ve imgelere odaklayan Venom, in Heavy Metal Subcultures,” Patterns of Prejudice 54, no. 3 (2020): 1–16. 18. Fletcher, “Introduction,” 6. incorporated into metal’s thematic discourse, where  208 209 Yine de kültürel ve ulusal miras, metal müziğin antik kitap yayımlanmıştır.22 Bizans ise popüler kültürde ve they appealed to, among other things, escapism, which hosts biannual conferences, and the periodical çağ ve ortaçağ dünyalarına duyduğu ilginin yirmi dolayısıyla modern alımlama çalışmalarında aynı ilgiyi masculinity, and fascination with power, violence, Metal Music Studies launched in 2015.20 Contributors birinci yüzyılın başlarından itibaren katlanarak görmemiştir.23 Metal müzik bağlamında şimdiye kadar and transgression.19 to metal studies include not only sociologists and artmasında kısmen rol oynamıştır. Bu durum daha yayımlanmış tek bir çalışma vardır: Antje Bosselmann- musicologists, but also historians and scholars çok Gladiator [Gladyatör] ve Kingdom of Heaven Ruickbie’nin, Varenglerin Bizans’ı keşfi ve Bizans’la Over the past decade, metal’s reception of ancient of world literatures and religions. Classicists, [Cennetin Krallığı] gibi Hollywood filmleri ile Rome etkileşimleri üzerine albümler yapan Finlandiyalı and medieval history has drawn more and more medievalists, and Byzantinists frequently approach [Roma] ve Vikings [Vikingler] gibi televizyon dizileri grup Turisas hakkındaki makalesi. Turisas, tarihsel 24 scholarly attention. Since the late 1970s, metal music metal studies through the subfield of reception sayesinde popüler kültürün bu dünyalara yeniden detayları müthiş bir titizlikle sunduğu bu albümlerde and its culture in general have been increasingly studies, which examines not only how the literature, ilgi duymaya başlamasıyla ilişkilidir. Antikite 18 Bizans’a dair olumlu bir portre çizmiştir. subjected to studies by professional researchers. In history, and art of the past is appropriated in new ve ortaçağla ilgili bu tür modern tasvirler, diğer this millennium, metal studies has developed into contexts, but also how that appropriation affects our şeylerin yanı sıra escapism [kaçışçılık], erkeklik, güç, 18. Fletcher, “Introduction,” 6. an academic discipline, with the establishment of reading of that literature, history, and art.21 Research şiddet ve transgresyona düşkünlük gibi konuları 19. Osman Umurhan, “Heavy Metal Music and the Appropriation of Greece and Rome,” the International Society for Metal Music Studies, into the classical and Western medieval reception Syllecta Classica 23 (2012): 148; Christian T. Djurslev, “The Metal King: Alexander the Great in kendine mal eden metal müziğin tematik söyleminde Heavy Metal Music,” Metal Music Studies 1, no. 1 (2014): 138. in metal has produced a number of journal articles, kendisine kolayca yer bulmuştur.19 20. Metal müzik çalışmalarının gelişimine ilişkin genel değerlendirmeler için bkz. Andy R. 19. Osman Umurhan, “Heavy Metal Music and the Appropriation of Greece and Rome,” Syllecta chapters, and edited volumes.22 Byzantium has not Brown, “Heavy Genealogy: Mapping the Currents, Contraflows and Conflicts of the Emergent Classica 23 (2012): 148; Christian T. Djurslev, “The Metal King: Alexander the Great in Heavy Metal enjoyed similar interest in popular culture and thus Field of Metal Studies, 1978–2010,” Journal for Cultural Research 15, no. 3 (2011): 213–242 ve Music,” Metal Music Studies 1, no. 1 (2014): 138. Antik çağ ve ortaçağ tarihinin metal müzikte Deena Weinstein, “Reflections on Metal Studies,” Global Metal Music and Culture: Current 20. For overviews of the development of metal studies, see Andy R. Brown, “Heavy Genealogy: likewise in the academic study of modern Byzantine Directions in Metal Studies, der. Andy R. Brown, Karl Spracklen, Keith Kahn-Harris ve Niall Mapping the Currents, Contraflows and Conflicts of the Emergent Field of Metal Studies, 1978– alımlanması üzerine yapılan akademik çalışmalar reception.23 As far as metal goes, there is thus far Scott (New York: Routledge, 2016), 22–31. 2010,” Journal for Cultural Research 15, no. 3 (2011): 213–242 and Deena Weinstein, “Reflections on son on yılda artış göstermiştir. 1970’lerin sonlarından 21. Alımlama çalışmaları ve müzikle olan ilişkisine dair genel bir değerlendirme için bkz. Metal Studies,” in Global Metal Music and Culture: Current Directions in Metal Studies, ed. Andy only one publication, that by Antje Bosselmann- bu yana, metal müzik ve kültürü, profesyonel Fletcher, “Introduction,” 3–6. R. Brown, Karl Spracklen, Keith Kahn-Harris, and Niall Scott (New York: Routledge, 2016), 22–31. Ruickbie on the Finnish band Turisas’s albums on 22. Metal müzikte Klasik dönemin alımlanmasına ilişkin yapılan çalışmalara önemli katkılar 21. For an overview of reception studies and its engagement with music, see Fletcher, araştırmacıların çalışmalarında giderek daha fazla sağlayan kaynaklar şunlardır: Ian Campbell, “From Achilles to Alexander: The Classical World “Introduction,” 3–6. the Varangians’ discovery of, and interactions with, yer bulmaya başlamıştır. Bu milenyumda, metal and the World of Metal,” Heavy Metal Music in Britain, der. Gerd Bayer (Farnham: Ashgate, 22. Notable contributions to the study of classical reception in metal include Ian Campbell, Byzantium, which Turisas present in a positive 2009), 111–124; Osman Umurhan, “Heavy Metal Music and the Appropriation of Greece and “From Achilles to Alexander: The Classical World and the World of Metal,” in Heavy Metal Music müzik çalışmaları, yılda iki kez konferans düzenleyen light with remarkable attention to historical Rome,” Syllecta Classica 23 (2012), 127–152; Christian T. Djurslev, “The Metal King: Alexander in Britain, ed. Gerd Bayer (Farnham: Ashgate, 2009), 111–124; Umurhan, “Heavy Metal Music,” International Society for Metal Music Studies’in the Great in Heavy Metal Music,” Metal Music Studies 1, no. 1 (2014): 127–141; Jeremy Swist, 127–152; Djurslev, “The Metal King,” 127–141; Jeremy Swist, “Satan’s Empire: Ancient Rome’s Anti- detail.24 From the tenth to fourteenth centuries, the [Uluslararası Metal Müzik Çalışmaları Derneği] “Satan’s Empire: Ancient Rome’s Anti-Christian Appeal in Extreme Metal,” Metal Music Christian Appeal in Extreme Metal,” Metal Music Studies 5, no. 1 (2019): 35–51; Helen González Byzantine emperors’ elite bodyguard, the Varangian Studies 5, no. 1 (2019): 35–51; Helen González Vaquerizo, “Κλέα ἀνδρῶν: Classical Heroes in Vaquerizo, “Κλέα ἀνδρῶν: Classical Heroes in the Heavy Metal,” in The Hero Reloaded: The kurulması ve 2015 yılında yayımlanmaya başlayan the Heavy Metal,” The Hero Reloaded: The Reinvention of the Classical Hero in Contemporary Reinvention of the Classical Hero in Contemporary Mass Media, ed. Rosario López Gregoris and Guard, consisted of Kievan Rus, Scandinavians, Metal Music Studies [Metal Müzik Çalışmaları] adlı Mass Media, der. Rosario López Gregoris ve Cristóbal Macías Villalobos (Amsterdam: John Cristóbal Macías Villalobos (Amsterdam: John Benjamins, 2020), 51–72. For medieval reception in and Anglo-Saxons.25 A number of bands from the Benjamins, 2020), 51–72. Metal müzikte ortaçağın alımlanmasına dair çalışmalar için bkz. metal, see Ruth Barratt-Peacock and Ross Hagen (eds.), Medievalism and Metal Music Studies: süreli yayınla akademik bir disiplin hâline gelmiştir.20 guard’s homelands sing proudly of their ancestors’ Ruth Barratt-Peacock ve Ross Hagen (der.), Medievalism and Metal Music Studies: Throwing Throwing Down the Gauntlet (Bingley: Emerald Publishing Limited, 2019); Amaranta Saguar Metal müzik çalışmalarına katkıda bulunanlar Down the Gauntlet (Bingley: Emerald Publishing Limited, 2019); Amaranta Saguar García, García, “Spanish and Non-Spanish Perspectives on El Cid in Heavy Metal: Identity Vindication, loyal service to the emperors of Miklagarðr (“great “Spanish and Non-Spanish Perspectives on El Cid in Heavy Metal: Identity Vindication, Cultural Cultural Appropriation and Islamophobia,” in Multilingual Metal Music: Sociocultural, Linguistic arasında sadece sosyologlar ve müzikologlar değil, stronghold”), including the Swedish death metal band Appropriation and Islamophobia,” Multilingual Metal Music: Sociocultural, Linguistic and and Literary Perspectives on Heavy Metal Lyrics, ed. Riita-Liisa Valijärvi, Charlotte Doesburg, and aynı zamanda tarihçiler, dünya edebiyatı ve dinleri Literary Perspectives on Heavy Metal Lyrics, der. Riita-Liisa Valijärvi, Charlotte Doesburg ve Amanda Digioia (Emerald Studies in Metal Music and Culture), 61–77. Amon Amarth (“Varyags of Miklagard”), the German üzerine çalışan araştırmacılar da yer almaktadır. Amanda Digioia (Emerald Studies in Metal Music and Culture), 61–77. 23. On the relative absence of Byzantium from the Western imagination, see Averil Cameron, symphonic metal band Leaves’ Eyes (“Varangians”), 23. Bizans’ın Batı imgeleminde görece daha az yer etmiş olması hakkında bkz. Averil Byzantine Matters (Princeton: Princeton University Press, 2019), 7–25. Przemysław Marciniak, Klasikçiler, ortaçağ uzmanları ve Bizantologlar; Cameron, Byzantine Matters (Princeton: Princeton University Press, 2019), 7–25. Przemysław “And the Oscar Goes To...The Emperor! Byzantium in the Cinema,” in Wanted: Byzantium. The and the Ukrainian power metal band Epinikion metal müzik çalışmalarını sıklıkla geçmişin Marciniak, “And the Oscar Goes To...The Emperor! Byzantium in the Cinema,” Wanted: Desire for a Lost Empire, ed. Ingela Nilsson and Paul Stephenson (Uppsala: Uppsala Universitet, (“Varangians”). Beyond the Varangians, concerning Byzantium. The Desire for a Lost Empire, der. Ingela Nilsson ve Paul Stephenson (Uppsala: 2014), 253–254 argues that the lack of interest in producing movies on Byzantium is due to its edebiyatı, tarihi ve sanatının yeni bağlamlarda nasıl whom I direct the reader to Bosselmann-Ruickbie’s Uppsala Universitet, 2014), 253–254: Bu makalede Marciniak, Bizans’ı konu alan filmlerin daha virtual absence in history textbooks. sahiplenildiğini ve bu sahiplenmenin söz konusu az çekilmesinin sebebinin, Bizans’ın tarih dersi kitaplarında çok nadir işlenmesiyle bağlantılı 24. Antje Bosselmann-Ruickbie, “Heavy Metal Meets Byzantium! Contact between Scandina- article, I offer here a more comprehensive treatment edebiyatı, tarihi ve sanatı okumamızı nasıl etkilediğini olabileceğini tartışmaktadır. via and Byzantium in the Albums The Varangian Way (2007) and Stand Up and Fight (2011) of metal’s Byzantine reception at large. 24. Antje Bosselmann-Ruickbie, “Heavy Metal Meets Byzantium! Contact between by the Finnish Band Turisas,” in Menschen, Bilder, Sprache, Dinge: Wege der Kommunikation araştıran alımlama çalışmalarının bir alt dalı olarak Scandinavia and Byzantium in the Albums The Varangian Way (2007) and Stand Up and zwischen Byzanz und dem Westen 2: Menschen und Worte, ed. Falko Daim, Christian Gast- görmektedir.21 Metal müzikte klasik dönem ve Fight (2011) by the Finnish Band Turisas,” Menschen, Bilder, Sprache, Dinge: Wege der geber, Dominik Heher, and Claudia Rapp (Mainz: Römisches-Germanisches Zentralmuseum, The reign of Justinian Kommunikation zwischen Byzanz und dem Westen 2: Menschen und Worte, der. Falko Daim, 2018), 391–419. ortaçağın alımlanması üzerine yapılan çalışmalar Christian Gastgeber, Dominik Heher ve Claudia Rapp (Mainz: Römisches-Germanisches 25. For an overview of the Varangians and the state of research, see Bosselmann-Ruickbie, Perhaps the most iconic Byzantine emperor is sonucunda bir dizi makale, kitap bölümü ve derleme Zentralmuseum, 2018), 391–419. “Heavy Metal Meets Byzantium,” 395–398. Justinian I “the Great” (r. 527–565), under whose rule  210 211 Onuncu yüzyıldan on dördüncü yüzyıla kadar Ioustinianos’u büyülediğine inanılan Theodora’nın the sum of Roman law was recodified, the capital was from Robert Graves’s 1938 novel Count Belisarius, to Bizans imparatorlarının şahsi korumalığını yapan tahta yükselişine dair müstehcen bir anlatı sunar. 26 ornamented with architectural marvels, and through the films Teodora, imperatrice di Bisanzio (1954) and Vareng Muhafızları, Kiev Rusları, İskandinavlar ve the partial reconquests of the former Western Roman Kampf um Rom (1968), to a 2012 expansion for the Anglosaksonlardan oluşmaktaydı. Muhafızlarla 25 Ioustinianos’un tarihî şöhretine rağmen onun provinces, thanks in large part to the generalship video game Civilization V, where Theodora is the sole aynı memleketten olan, İsveçli death metal grubu dönemine atıfta bulunan metal müzik şarkıları of Flavius Belisarius, the Eastern Roman Empire leader of the Byzantines. Amon Amarth (“Varyags of Miklagard” [Miklagardlı imparatorun kendisine nadiren değinmiş; daha reached its greatest extent. He is most iconic also Varengler]), Alman senfonik metal grubu Leaves’ ziyade Theodora ile Afrika’yı Vandallardan, from his contemporary mosaic portrait in the church Theodora’s reception in metal tends to tow the Eyes (“Varangians” [Varengler]) ve Ukraynalı power İtalya’yı ise Ostrogothlardan geri alan Belisarios’a of San Vitale in Ravenna, Italy, which faces an equally Prokopian line of her sexual excesses, depravity, and metal grubu Epinikion (“Varangians”) dâhil birkaç odaklanmıştır. Metal müziğin stoğundaki temalara dazzling likeness of his co-ruler and wife Theodora. impiety while adding a dimension of sadism and even grup, atalarının Miklagarðr’un (“büyük kale”) bakıldığında bu seçimler pek de şaşırtıcı değildir. Further raising the emperor and empress’s profile are lust murder. Such is her depiction in the 2011 song imparatorlarına sunduğu sadık hizmetleri anlatan Theodora bir femme fatal klişesi olarak öne çıkarken, the works of the contemporary historian Prokopios “Tortured Cunt” by the Egyptian death metal band şarkıları gururla söylemektedir. Bosselmann- Belisarios sarayda oturan efendisi Ioustinianos’dan of Caesarea: his History of the Wars chronicled Nutr, in which Theodora masturbates as she watches Ruickbie’nin makalesinde bahsettiği Varengler dışında, daha başarılı, hiper-maskülen ve atılgan bir the campaigns of the “restoration of the empire,” the violent genital mutilation and killing of men and metal müziğin Bizans’ı nasıl alımladığını burada daha karakter olarak tasvir edilmiştir.27 Dahası bu dönemi Buildings detailed the construction of works such as women.28 Other bands use Theodora as an exemplum, geniş bir çerçevede ele alacağım. alımlayan, bir elin parmağını geçmeyecek örneklerin the colossal church of Hagia Sophia, while the Secret an historical point of reference for powerful women tümü bu iki karakter üzerine odaklanmıştır: Robert History lapped up the scandalous gossip and exposed with insatiable lusts. In the 1999 song “Les salles Ioustinianos dönemi Graves’in 1938 tarihli romanı Count Belisarius [Kont the inner machinations of the imperial couple. In obscures de rose noire XVIII,” the Portugese death- Belki de en ikonik imparator olan I. “Büyük” Belisarios], Teodora, imperatrice di Bisanzio [Bizans this last work we find Prokopios’s salacious account doom metal band Malevolence cite Theodora in a Ioustinianos’un (h. 527–565) hüküm sürdüğü dönemde, İmparatoriçesi Theodora] (1954) ve Kampf um Rom of Theodora’s rise to the throne from her lower-class simile for women whose sexuality becomes more tüm Roma hukuku yeniden düzenlenmiş, başkent [Son Romalı] (1968) isimli filmler ve Theodora’nın origins as a showgirl and sex worker, in which guise intense, experimental, and masochistic as they mimarlık harikası yapılarla donatılmış ve daha Bizanslıların tek lideri olduğu Civilization V video she allegedly put Justinian under her spell.26 age. The French progressive death metal band önceleri Batı Roma’ya ait olan vilayetlerin büyük oyununun 2012 tarihli eklentisi gibi. Misanthrope similarly invoke “Théodora l’érotomane” ölçüde Flavios Belisarios’un komutanlığı sayesinde Despite Justinian’s historical fame, metal songs (Theodora the nymphomaniac) as an archetype for kısmen geri alınmasıyla Doğu Roma İmparatorluğu en Metal müzikte Theodora, onu cinsel taşkınlığı, that reference his reign rarely focus on the emperor exotic belly dancers and mercenary dominatrices in geniş sınırlarına ulaşmıştır. İmparator aynı zamanda ahlaksızlığı ve kutsala saygısızlığıyla tasvir eden himself, but rather on Theodora and the man who their 2013 song “L’art chorégraphique de la transe.” İtalya’nın Ravenna kentindeki San Vitale Bazilikası’nda Prokopios ile aynı çizgide alımlanmış ve bu tasvir took Africa back from the Vandals and Italy from the The song “Mother Goodbye” by the Russian death yer alan ve tahtı paylaştığı eşi Theodora’nın kendisiyle bir miktar sadizm ve hatta şehvet cinayetiyle Ostrogoths, Belisarius. In the context of metal music’s metal band Town Tundra, moreover, cites Theodora şaşırtıcı derecede benzerlik gösterdiği tasviriyle süslenmiştir. Örneğin Theodora, Mısırlı death metal stock themes, these choices are little surprising: alongside the empress Messalina, herself notorious karşı karşıya bakan mozaik portresiyle de ünlüdür. grubu Nutr’un 2011 tarihli “Tortured Cunt” [İşkence Theodora becomes the stereotypical femme fatale in the ancient sources for a hyperbolic sex life, Dönemin tarihçisi Kaisareialı Prokopios’un eserleri Gören Fahişe] isimli şarkısında, cinsel organları while Belisarius is the hypermasculine man of action, as examples of domineering wives renowned for de imparator ve imparatoriçenin ününe ün katmıştır. vahşice kesilen ve öldürülen erkeklerle kadınları outcompeting his lord Justinian, who remains in the unquenchable, sadistic lust.29 Through her Prokopian Prokopios, History of the Wars [Savaşlar Tarihi] adlı izleyip kendini tatmin ederken tasvir edilmiştir.28 palace.27 Moreover, what little there is of modern exemplarity, Theodora becomes a stock heavy metal eserinde “imparatorluğun yeniden yapılandırılması”na Diğer gruplar ise Theodora’yı bir exemplum [Lat. reception of this period has focused on these two, femme fatale, a woman who is simultaneously a ilişkin faaliyetleri kaydetmiş; Buildings [Yapılar] adlı örnek, model] olarak, doyumsuz bir şehvete sahip symbol of the Dionysian release of bestial passions, a 26. On Prokopios’s treatment of Theodora in the Secret History, see Nadine E. Korte, çalışmasında Ayasofya Kilisesi gibi devasa yapıların 25. Varengler ve onlarla ilgili yapılan son çalışmalara dair genel bir değerlendirme için bkz. “Procopius’ Portrayal of Theodora in the Secret History: ‘Her Charity was Universal’,” Hirundo: threat to patriarchal order, and an object of the erotic inşasıyla ilgili detaylara yer vermiştir. Secret History’de Bosselmann-Ruickbie, “Heavy Metal Meets Byzantium,” 395–398. The McGill Journal of Classical Studies 3 (2005), 109–130. male gaze. 26. Prokopios’un Secret History’de anlattığı Theodora için bkz. Nadine E. Korte, “Procopius’ 27. On the femme fatale type in metal, see Walser, Running with the Devil, 118–120. [Bizans’ın Gizli Tarihi] ise emperyal çiftin arasında Portrayal of Theodora in the Secret History: ‘Her Charity was Universal’,” Hirundo: The McGill 28. Prokopios records in the Secret History (16.21) that Theodora brutally tortured a nobleman dönen entrikaları açığa çıkarmış ve bu utanç verici Journal of Classical Studies 3 (2005), 109–130. and had his penis cutt off. While metal bands treat Theodora mainly as an 27. Metal müzikteki femme fatale tiplemesi için bkz. Walser, Running with the Devil, 118–120. 29. Pliny the Elder (10.83.63) alleges that Messalina slept with 25 men in a single night. dedikodudan büyük bir iştahla bahsetmiştir. Prokopios, 28. Prokopios Gizli Tarih'te (16.21)Theodora'nın bir asilzadeye vahşice işkence ettiğini ve onu Prokopios in the Secret History (9.16) records that before becoming empress Theodora would exemplum, Belisarius is granted more developed bu eserde alt sınıftan gelen bir fahişe ve dansçı olarak hadım ettirdiğini aktarır. satisfy as many as 30 in one night. narratives. “Cataphract Legion” is a 2008 song on the  212 213 güçlü kadınlara atıfta bulunan tarihsel bir model 493’ten itibaren İtalya’ya ve Roma’ya hükmeden album Fatherland by the folk metal band Folkearth, Thracian or Illyrian and spoke Latin like Justinian.33 olarak kullanmıştır. Portekizli death-doom metal 29 bu “Ostrogoth” topluluğu, şarkıda “barbar” olarak an international consortium of around a dozen It was only during the Heraclian dynasty a century grubu Malevolence’ın 1999 tarihli “Les salles anılır ki bu da Greko-Romen üstünlükçülüğünü musicians. The title refers to the heavy cavalry used later that Greek became the language of government obscures de rose noire XVIII” [Fr. Siyah gülün yansıtmaktadır. Ayrıca Folkearth kasten ya da 31 by the late Roman army as its premier shock troops, in the Eastern Roman Empire.34 Asserting the Greek karanlık odaları XVIII]”” isimli şarkısında Theodora, istemeden Belisarios ve askerlerini açık bir şekilde but which were phased out by the sixth century and blood of Belisarius may reflect the patriotism of the cinsellikleri yaşlandıkça daha yoğun, deneysel ve Bizanslı olarak göstererek anakronizm yapmaktadır. replaced by the bucellarii, the noble cavalrymen two Greek vocalists—Luresia and Hildr Valkyrie— mazoistik bir hâl alan kadınlara gönderme yapan bir Lejyonlarının standardı “İmparatorluk altını / Çift of Belisarius’s personal bodyguard. The lyrics30 who sing on Fatherland, an album that tellingly metafor olarak kullanılmıştır. Fransız progresif death başlı kartal” olarak verilmiştir. Esasen bu arma suggest that the song is written from a pro-Byzantine opens with songs titled “Hymn to Zeus” and one on metal grubu Misanthrope da 2013 tarihli şarkıları ancak geç Palaiologos hanedanlığı döneminde tek point of view, as the cataphracts’ mission is to “free the Battle of Plataea in 479 BCE, when the Greeks “L’art chorégraphique de la transe”da benzer bir başlı kartalın yerini almıştır (ayrıca askerî bir arma the Eternal City anon / From the clutches of the decisively repelled the Persian invasion. şekilde egzotik dansözler ve doyumsuz fahişelerin olarak hiç kullanılmamıştır). Bununla birlikte, 32 Ostrogoth.” This collective “Ostrogoth,” who have bir arketipi olarak “Théodora l’érotomane”a Folkearth’ün “Hellen kanı akar / Thrakialının ruled Italy and Rome since 493, are referred to by the More recently, the American power metal band (nemfomanyak Theodora) atıfta bulunur. Rus death damarlarında” iddiası da dikkat çekicidir. Belisarios song as “barbarians,” further reflecting Greco-Roman Judicator released an entire concept album metal grubu Town Tundra’nın “Mother Goodbye” gerçekten de bugünkü Yunanistan sınırlarında ya da supremacism.31 Folkearth also employ anachronisms, on Belisarius, 2020’s Let There Be Nothing.35 It (Hoşçakal Anne) isimli şarkısında ise Theodora’nın yakınlarında yer alan Thrakia eyaletinde bir yerde whether or not intentional, that mark Belisarius and dramatizes the general’s career from his own yanı sıra antik kaynaklarda ölçüsüz cinsel yaşamıyla doğmuştur; fakat ailesi ne Thrakialı ne de Illyralıdır ve his soldiers as distinctly Byzantine. Their legionary perspective, from the aftermath of his loss to the öne çıkan İmparatoriçe Messelina, bastırılması güç, Ioustinianos gibi Latince konuşmaktadır.33 Yunancanın standard features “the Empire’s golden / Double- Persians at Callinicum in 531, to his victories over sadistik şehvetleriyle tanınan otoriter eşlere örnek resmî dil hâline gelmesiyse ancak bir yüzyıl sonra, headed eagle,” which did not in fact replace the the Vandals and Ostrogoths, to the infidelity of his olarak gösterilir. Prokopios’un aktardığı biçimiyle Herakleios hanedanlığı döneminde gerçekleşmiştir.34 single-headed eagle as an imperial emblem until the beloved wife Antonina with his godson Theodosius, Theodora, Dionysos ile ilişkilendirilen hayvani Belisarios’un Yunan kanı taşıdığı iddiasını, Fatherland late Palaiologan dynasty (but never as a military to his fall from the imperial couple’s grace. These arzuların özgürleşmesini simgeleyen, ataerkil düzeni albümünde söyleyen iki Yunan vokalistin—Luresia standard).32 Also intriguing is Folkearth’s claim of public and private struggles become major tests of tehdit eden, erotik erkek bakışının nesnesi olan heavy ve Hildr Valkyrie—vatanseverliğiyle ilişkilendirmek “Hellenic blood a’flowing / In the brave Thracian’s Belisarius’s faith, reflecting the spiritual journey of metal femme fatale’ının tanımı hâline gelmiştir. mümkündür. Söz konusu albüm, “Hymn to Zeus” [Zeus veins.” Belisarius was indeed born somewhere in Judicator’s vocalist, lyricist, and recent Orthodox İlahisi] ve Yunanların Pers ordusunu kararlı bir şekilde the province of Thrace, near or within the borders convert John Yelland. The record not only gives depth Metal müzik grupları Theodora’yı daha çok bir geri püskürttüğü MÖ 479 yılındaki Plataia Savaşı’nı of modern-day Greece, but his family was either to a Byzantine character and his world like metal exemplum olarak ele alırken, Belisarios daha gelişkin anlatan şarkılarla etkileyici bir açılış yapar. music has never done before but also includes the 30. On the evolution of Byzantine heavy cavalry, see Andrey Negin and Raffaele D’Amato, anlatılarla karşımıza çıkar: Örneğin, yaklaşık bir voice of Byzantine women, as in the song “Gloria,” Roman Heavy Cavalry (2) (New York: Bloomsbury, 2020). düzine müzisyenden oluşan uluslararası bir topluluk Daha güncel bir örnek olarak, Amerikalı power metal 31. On the stereotypes of “barbarians” in the Greek, Roman, and Byzantine mind, see W. R. whose refrain is a duet of Belisarius and Antonina Jones, “The Image of the Barbarian in Medieval Europe,” Comparative Studies in Society and olan folk metal grubu Folkearth’ün, Fatherland grubu Judicator’ın 2020 yılında çıkardığı ve bütünüyle sung by Yelland and guest vocalist Mercedes Victoria. History 13, no. 4 (1971): 377–387. albümünde yer alan 2008 tarihli “Cataphract Belisarios üzerine hazırladığı Let There Be Nothing 32. Andrea Babuin, “Standards and Insignia of Byzantium,” Byzantion 71, no. 1 (2001): 36–38. Furthermore, Judicator pride themselves on their Legion” [Katafrakt süvarileri] şarkısı. Şarkının adı, 33. Ian Hughes, Belisarius: The Last Roman General (Yardley, PA: Westholme, 2009), 19–20. extensive research in order to approximate historical 29. Plinius maior (10.83.63) Messalina'nın bir gecede 25 erkekle birlikte olduğunu iddia eder. 34. On the shift from Latin to Greek as the language of government in Byzantium, see Christian geç Roma ordusu tarafından hücum birliği olarak Prokopios Gizli Tarih'te (9.16) Theodora'nın imparatoriçe olmadan önce bir gecede 30 kadar Gastgeber, “The Byzantine Imperial Chancery and Its Language Policy from Justin II to Leo III accuracy in their lyrics and artwork. Yelland’s kullanılan ağır süvari birliğinden gelmektedir. Bu adamla birlikte olduğunu kaydeder. (Sixth–Eighth Centuries): From Latin to Greek,” Medieval Worlds 11 (2020): 17–59. sources include Prokopios, modern historians such as 30. Bizans ağır süvari birliğinin gelişimi için bkz. Andrey Negin ve Raffaele D’Amato, Roman 35. For this research I personally interviewed John Yelland of Judicator and published the birlik, altıncı yüzyılda aşamalı olarak kaldırılmış Ian Hughes, and novelists such as Paul Kastenellos.36 Heavy Cavalry (2) (New York: Bloomsbury, 2020). interview on my personal blog. See Jeremy J. Swist, “Date Album Belisario: An Interview with ve yerini Belisarios’un şahsi korumalığını yapan 31. Yunan, Roma ve Bizans zihniyetindeki “barbar” klişesi için bkz. W. R. Jones, “The Image Judicator,” Heavy Metal Classicist (blog), December 28, 2020, https://www.heavymetalclassicist. The album’s artwork (Fig. 1), painted by Mitchell ve bucellarii olarak adlandırılan asil süvarilere of the Barbarian in Medieval Europe,” Comparative Studies in Society and History 13, no. 4 home.blog/2020/12/28/date-album-belisario-an-interview-with-judicator/. Nolte, features Belisarius, Antonina, and Theodosius (1971): 377–387. 36. Yelland’s reading list consists of Prokopius’s History of the Wars, Lord Mahon’s The Life of bırakmıştır. Katafraktların görevini “Ölümsüz 30 32. Andrea Babuin, “Standards and Insignia of Byzantium,” Byzantion 71, no. 1 (2001): 36–38. Belisarius, Ian Hughes’s Belisarius: The Last Roman General, and Paul Kastenellos’s Antonina: on horseback and features clothing, armor, and Şehri kurtar derhâl / Ostrogothların pençesinden” 33. Ian Hughes, Belisarius: The Last Roman General (Yardley, PA: Westholme, 2009), 19–20. A Byzantine Slut. standards that are influenced by, even if not directly 34. Bizans’ta resmî dilin Latinceden Yunancaya geçişi için bkz. Christian Gastgeber, “The 37. On early Byzantine arms and armor, see John Haldon, “Some Aspects of Early Byzantine sözleriyle belirten şarkının, Bizans yanlısı bir Byzantine Imperial Chancery and Its Language Policy from Justin II to Leo III (Sixth–Eighth Arms and Armour,” in A Companion to Medieval Arms and Armour, ed. David Nicolle (Suffolk: accurate representations of, those used by late bakışla kaleme alındığını söylemek mümkündür. Centuries): From Latin to Greek,” Medieval Worlds 11 (2020): 17–59. Boydell, 2002), 65–86. Roman armies.37 The painting’s style and likenesses  214 215 isimli konsept albümü gösterebiliriz.35 Albüm, olarak nitelendirilen geleneksel kadın temsillerine women as fatal temptresses, witches, and erotic objects. generalin kariyerini kendi gözünden anlatmakta ve ilham veren Prokopios’un hanedanı kötüleme amacı In their preference for Belisarius over Justinian, on the 531 yılında Callinicum’da yaşanan Pers bozgunundan, güden kaynağına dayanır. Öte yandan metal müziğin other hand, we see metal’s predilection for symbols of Vandallara ve Ostrogothlara karşı elde ettiği zaferlere; Ioustinianos’tan ziyade Belisarios’un tarafında olması, masculinity in a man who actually fights wars rather biricik eşi Antonina’nın vaftiz oğlu Theodosios erkeklik sembolü olarak, sarayın kuytularından than commanding from the recesses of a palace. This ile onu aldatmasından, emperyal çiftin gözünden emretmek yerine meydanlarda savaşan bir adamı allegedly unmasculine seclusion of several Eastern düşmesine dek yaşanan olaylardan bahsetmektedir. yeğlediğini gösterir. Bu müziğin Bizans tarihine görece Roman emperors may be a factor in metal’s relative Judicator’ın vokalisti ve söz yazarı olan ve yakın kayıtsız kalmasının altında belki de çoğu Doğu Roma neglect of Byzantine history. zamanda Ortodoksluğa dönen John Yelland’ın ruhani imparatorunun bu sözde erkeksi olmayan “saklanma” yolculuğunu yansıtan bu özel ve kamusal alanda durumu yatar. The Heraclian, Amorian, and Macedonian verilen mücadeleler, Belisarios’un inancını sarsan dynasties büyük sınavlar vermesine sebep olmuştur. Bu Herakleios, Amorian ve Makedon hanedanları The seventh through eleventh centuries saw the albümle birlikte, bir Bizans karakteri ve onun dünyası, Bizans İmparatorluğu, yedinci ve on birinci yüzyıl Byzantine Empire suffer the loss of half its territory to metal müzikte daha önce hiç örneği görülmeyen bir arasında, topraklarının yarısını yükselişe geçen İslam the rise of Islam, endure subsequent internal crises, derinlik kazanmıştır. Ayrıca bu dünyaya, nakaratında kuvvetlerine kaybetmiş ve ardından ikonoklazm gibi such as iconoclasm, and foreign attacks by groups Belisarios ve Antonina’nın düet yaptığı, Yelland iç krizlere, Bulgarlar ve Araplar gibi dış grupların such as the Bulgars and Arabs, before it reinvented ve misafir vokalist Mercedes Victoria tarafından saldırılarına göğüs germiştir. Tüm bunlar, Makedon itself and reached the height of its medieval power seslendirilen “Gloria” şarkısında olduğu gibi Bizanslı hanedanlığı döneminde kendini yeniden inşa edip under the Macedonian dynasty. We have already seen kadınların sesini de katmıştır. Üstelik Judicator için ortaçağın en güçlü devletlerinden biri olmadan önce Darkthrone’s take on iconoclasm, and here we examine şarkı sözleri ve albüm kapaklarının tarihî açıdan gerçekleşmiştir. Darkthrone’un ikonoklazmı nasıl ele a handful of songs inspired by people and events of asgari ölçüde bir tutarlılık göstermesi adına yaptıkları aldığından yukarıda bahsetmiştim; bu kısımda ise söz this half millennium. kapsamlı araştırmalar bir gurur kaynağıdır. Prokopios, konusu bin yılın yarısında yaşanan olaylar ve kişilerden Ian Hughes gibi modern tarihçiler ve Paul Kastenellos ilham alan birkaç şarkıyı inceleyeceğim. Şekil 1. Mitchell Nolte, Judicator’ın Let There Be Nothing albümünün kapak tasarımı (2020), Herakleios (r. 610–641) is one of the most illustrious Prosthetic Records. Judicator’ın izniyle. gibi roman yazarları, Yelland’ın yararlandığı kaynaklar Byzantine emperors, renowned for his victory over Figure 1. Mitchell Nolte, Artwork for Judicator’s album Let There Be Nothing (2020), Prosthetic arasındadır.36 Mitchell Nolte tarafından resmedilmiş En meşhur Bizans imparatorlarından biri olan Records. Courtesy of the Judicator. the Persians after a brutal, protracted war that left albüm kapağında (şek. 1) at sırtında betimlenen Herakleios (h. 610–641), peşi sıra gelen Müslüman both sides vulnerable to the subsequent Muslim Belisarios, Antonina ve Theodosios, birebir olmasa da akınlarına karşı her iki tarafı da savunmasız bırakan are directly inspired by the Ravenna mosaics, which invasions.38 Only one song is on record devoted to geç dönem Roma ordularınca kullanılanlara benzer acımaz ve uzun soluklu bir savaşın ardından Perslere feature Belisarius and Antonina in their respective Herakleios, the track “To Heraclius & the Thousand kıyafetler, zırhlar ve armalar taşımaktadırlar. 37 karşı elde ettiği zaferle nam salmıştır. Yunan 38 imperial retinues. Years’ Byzantine Empire” by the Greek NSBM Resimdeki biçim ve tasvirlerin esin kaynağı, Belisarios NSBM (Nasyonel Sosyalist Black Metal) grubu Ethos band Ethos Heroicon. Serving the band’s far-right ve Antonina’nın imparatorluk maiyeti olarak Heroicon’un albümünde yalnızca “To Heraclius & the A look at metal’s engagement with the age of nationalist agenda, the 2002 album Superior Hellas, betimlendiği Ravenna mozaikleridir. 35. Bu araştırma için Judicator’ın vokalisti John Yelland ile bizzat röportaj yaptım ve bu röportajı Justinian reveals the genre’s typical constructions, on which the song appears, is a series of hymns to kendi bloğumda yayınladım. Bkz. Jeremy J. Swist, “Date Album Belisario: An Interview with masculinity and femininity, and also its tendency to Hellenic “national heroes” from Leonidas, who led the Judicator,” Heavy Metal Classicist (blog), 28 Aralık 2020, https://www.heavymetalclassicist. Metal müziğin Ioustinianos dönemiyle kurduğu bağın reflect the biases of either the sources they consult three hundred Spartans in their last stand against home.blog/2020/12/28/date-album-belisario-an-interview-with-judicator/. incelenmesi, bu müzik türüne özgü yapılar, erkeklik 36. Yelland’ın yararlandığı kaynaklar şunlardır: Prokopios’un History of the Wars, Lord or the national background of the musicians. Their the Persians at Thermopylae in 480 BCE, to Ioannis ve kadınlık algısı ve ayrıca başvurdukları kaynaklar Mahon’un The Life of Belisarius, Ian Hughes’un Belisarius: The Last Roman General ve Paul pictures of Theodora and Antonina as sexual deviants Metaxas, who served in the Greco-Turkish War of 1897 Kastenellos’un Antonina: A Byzantine Slut isimli çalışmaları. ya da müzisyenlerin ulusal geçmişine dayalı olan 37. Erken döneme ait Bizans silahları ve zırhları için bkz. John Haldon, “Some Aspects of Early are rooted in the hostile source Prokopios, which CE and installed a far-right regime in Greece in 1936. önyargıların ortaya konmasını sağlar. Theodora ve Byzantine Arms and Armour,” A Companion to Medieval Arms and Armour, der. David Nicolle resonates with metal’s traditional representation of Joining also Basil II and Constantine XI, Heraclius’s (Suffolk: Boydell, 2002), 65–86. Antonina’nın sapkın olarak resmedilmesi; metal 38. Herakleios dönemi için bkz. Walter E. Kaegi, Heraclius: Emperor of Byzantium 38. On the reign of Herakleios, see Walter E. Kaegi, Heraclius: Emperor of Byzantium inclusion fits the album’s ethnonationalist theme of müzikte baştan çıkarıcı, cadı ve erotik nesne (Cambridge: Cambridge University Press, 2003). (Cambridge: Cambridge University Press, 2003). celebrating figures who resisted eastern and Muslim  216 217 Thousand Years’ Byzantine Empire” [Herakleios bir heavy metal ikonuna dönüştürmüştür. İmparator— invaders, no doubt reflecting the band’s racist and From the seventh century onwards, the Byzantines ve Binyıllık Bizans İmparatorluğu’na] isimli şarkı ki ikonoklazmı kesin olarak sona erdiren naip annesi xenophobic politics. were periodically in conflict with the Bulgars, a Slavic Herakleios’a adanmıştır. Şarkının yer aldığı 2002 Theodora’dır—burada Darkthrone’un kullandığı people who migrated to the Balkans and established a tarihli Superior Hellas albümü grubun aşırı sağ anlamda bir ikonoklast olarak kutlanmaktadır. Less politically charged are the Cypriot band small empire. The United Kingdom-based black metal milliyetçi görüşlerini yansıtır. Albüm, üç yüz Methysos, who on their 2018 album Jukai present band Kotys celebrate Bulgarian history on their 2020 Spartalının, MÖ 480 yılında Thermopylai’de Perslere Yedinci yüzyıldan itibaren Bizanslılar, Balkanlara the song “King Michael III,” a tribute to emperor album 1300 Years of Blood, from the khanate’s first karşı verdiği son mücadeleye komutanlık eden göç ederek küçük bir imparatorluk kuran Slav halkı Michael III “the Drunkard” (r. 842–867) and the clashes with Byzantium to the liberation of Bulgaria Leonidas’tan, MS 1897 yılındaki Osmanlı-Yunan Bulgarlarla dönem dönem çatışmaya girmiştir. band’s namesake (methysos is Greek for “drunkard”). from the Ottomans in the late nineteenth and early Savaşı’na katılan ve 1936 yılında Yunanistan’da Birleşik Krallık merkezli black metal grubu Kotys, Following his assassination by Basil I in 867, pro- twentieth centuries. The album’s first track, “Krum dikta rejimi kuran Ioannis Metaksas’a kadar uzanan 2020 tarihli 1300 Years of Blood albümünde, hanlığın Macedonian historians painted Michael as an Strashni,” is named for khan Krum “the Fearsome,” Hellenik “milli kahramanlara” düzülen methiyelerden Bizans ile girdiği ilk çatışmalardan, Bulgaristan’ın alcoholic (hence his sobriquet), spendthrift, and famous for scoring the Bulgarians’ greatest victory oluşmaktadır. II. Basileios ve XI. Konstantinos’un on dokuzuncu yüzyılın sonları ve yirminci yüzyılın chariot-racing fanatic who publicly mocked the over the Byzantines at the battle of Pliska in 811.40 yanı sıra Herakleios’un da bu kayda dâhil edilmesi, başlarında Osmanlılardan kurtuluşuna kadar uzanan rituals of the church. Methysos take part in the 39 Nikephoros I was killed in the battle and, according albümün Doğulu ve Müslüman istilacılara direnen Bulgar tarihini kutlamaktadır. Albümün ilk şarkısı olan reassessment of Michael by modern historians to the contemporary chronicler Theophanes the figürleri göklere çıkaran ve hiç şüphesiz grubun “Krum Strashni” ismini, 811 yılındaki Pliska Savaşı’yla as a generally successful monarch who stabilized Confessor, Krum made the emperor’s skull into a ırkçı ve zenofobik siyasi görüşlerini yansıtan etno- Bizanslılara en ağır yenilgiyi yaşatan “Korkusuz” Krum the empire and defended it valiantly against the drinking cup.41 Kotys characteristically emphasize this milliyetçi çizgisiyle uyum içimdedir. Kıbrıslı grup Han’dan almıştır. I. Nikephoros bu savaşta öldürülmüş 40 Abbasid caliphate. This latter quality may have historical detail in lionizing the brutality, paganism, Methysos ise 2018 tarihli Jukai isimli albümlerinde, ve dönemin tarihçisi Theophanes’in aktardığına göre resonated with Cypriot resentment of the Turkish and barbarism of this Bulgarian heavy metal hero. grupla aynı adı taşıyan (methysos Yunanca “sarhoş” Krum, imparatorun kafatasını içki kadehi olarak occupation of Cyprus’s northern half. While Methysos anlamına gelir) III. “Ayyaş” Mikhael’e (h. 842–867) kullanmıştır.41 Kotys, bu tarihî detayın bilhassa celebrate Michael’s military reputation and dismiss Kotys’ historiography also covers the Bulgars’ greatest ithaf ettikleri “King Michael III” şarkılarıyla daha üzerinde durarak bu Bulgar heavy metal kahramanının his “rumored” drunkenness, they affirm the truth defeat, at the battle of Kleidion in 1014 at the hands yumuşak bir politik tavır sergiler. Mikhael, 867 gaddarlığını, paganlığını ve barbarlığını yüceltmektedir. of his irreverence towards the church, “hail[ing] the of the emperor who earned his name from it, Basil II yılında I. Basileios tarafından suikasta uğradıktan emperor that had his own ways.” Methysos transform “the Bulgar Slayer” (r. 976–1025). His Byzantine army sonra, Makedon yanlısı tarihçilerce alkolik Kotys’in tarihyazımı, 1014 yılındaki Kleidion Michael into a paradigmatic heavy metal icon—a destroyed that of tsar Samuel, capturing as many as (lakabının kökeni), müsrif ve kilise ayinleriyle (Belasitsa) Savaşı’nı da kapsamaktadır; Bulgarlar, strong, masculine warrior who rejects conformity 15,000.42 According to the historian John Skylitzes, alenen dalga geçen, at arabası yarışlarına müptela ismini bu savaştan alan II. “Bulgar Kıran” Basileios to the religious establishment. The emperor whose born a generation after the battle, Basil humiliated and bir karakter olarak resmedilmiştir. Methysos, 39 (h. 976–1025) karşısında oldukça ağır bir yenilgiye regent mother Theodora had ended iconoclasm demoralized the Bulgarians by blinding ninety-nine Mikhael’i genellikle imparatorluğa istikrar getiren uğramıştır. Basileios’un komutasındaki Bizans once and for all is here hailed as an iconoclast in the out of every one hundred prisoners, and putting out a ve onu Abbâsîlere karşı yiğitçe savunan başarılı ordusu, yaklaşık 15.000 kişiyi esir alarak Çar modern sense used by Darkthrone. single eye of every one of each hundred so that he could bir hükümdar olarak ele alan modern tarihçilerin Samuel’in ordusunu yok etmiştir.42 Savaştan bir lead his comrades home.43 When they arrived in Prespa, tarafındadır. Söz konusu bu “savunmanın”, Kıbrıs’ın 39. For Michael’s ecclesiastical parody, see Henry Maguire, “Parodies of Imperial Ceremonial where Samuel had fled to, Samuel reportedly died of 39. Mikhael’in kiliseyle olan parodisi için bkz. Henry Maguire, “Parodies of Imperial Ceremonial and Their Reflections in Byzantine Art,” in Court Ceremonies and Rituals of Power in Byzantium kuzey yarısının Türkler tarafından işgal edilmesine and Their Reflections in Byzantine Art,” Court Ceremonies and Rituals of Power in Byzantium and the Medieval Mediterranean, ed. Alexander Beihammer, Stavroula Constantinou, and cardiac arrest at the sight of his crippled troops. Kotys’ karşı Kıbrıslıların duyduğu kini yansıtıyor olması and the Medieval Mediterranean, der. Alexander Beihammer, Stavroula Constantinou ve Maria G. Parani (Leiden: Brill, 2013), 417–418. On Michael’s legacy and reassessment and the song “Half Blinded” gloomily recounts this aftermath Maria G. Parani (Leiden: Brill, 2013), 417–418. Mikhael’in mirası ve yeniden değerlendirilmesi end of iconoclasm, see Timothy E. Gregory, A History of Byzantium (Malden, MA: Wiley- muhtemeldir. Methysos, Mikhael’in askerî şöhretine of Kleidion, seen from Samuel’s point of view. As he ve ikonoklazmın sonu için bkz. Timothy E. Gregory, A History of Byzantium (Malden, MA: Blackwell, 2010), 231–235. övgüler yağdırıp onun o “ağızdan ağıza dolaşan” Wiley-Blackwell, 2010), 231–235. 40. On Krum’s career and campaigns against the Byzantines, see Dennis P. Hupchick, flees the field, “he could see his kingdom / turn to bloody ayyaşlığını görmezden gelirken, kiliseye olan 40. Krum’ın kariyeri ve Bizans’a karşı gerçekleştirdiği seferler için bkz. Dennis P. Hupchick, The Bulgarian-Byzantine War for Early Medieval Balkan Hegemony (London: Palgrave ashes,” and in his disillusionment views the Byzantine The Bulgarian-Byzantine War for Early Medieval Balkan Hegemony (London: Palgrave Macmillian, 2017), 67–122. saygısızlığını, “selamlıyorlar kendi bildiğini okuyan Macmillian, 2017), 67–122. 41. Theophanes, Chronographia 416.15–20. victory as a sign that there is no justice in this world. imparatoru” sözleriyle onaylamaktadır. Methysos, 41. Theophanes, Chronographia 416.15–20. 42. On Samuel’s campaigns and defeat at the hands of Basil II, see Hupchick, The Bulgarian- The track ends when Samuel beholds his blinded army 42. Samuel’in seferleri ve II. Basileios karşısında uğradığı yenilgi için bkz. Hupchick, The Bulgarian- Byzantine War, 247–319. On the legacy of Basil’s victory at Kleidion, see Paul Stephenson, Mikhael’i—dinî kurumların kurallarına riayet etmeyi Byzantine War, 247–319. Basileios’un Kleidion’daki zaferinin mirası için bkz. Paul Stephenson, The The Legend of Basil the Bulgar-Slayer (Cambridge: Cambridge University Press, 2003), 2–8. in Prespa: “The king’s heart stopped beating / Empire all reddeden, güçlü, erkeksi bir savaşçıya—paradigmatik Legend of Basil the Bulgar-Slayer (Cambridge: Cambridge University Press, 2003), 2–8. 43. John Skylitzes, Synopsis of Histories, 348–349. but dead.”  218 219 nesil sonra doğan tarihçi Ioannes Skylitzes’e göre Yalnızca birkaç şarkıyla ifade edilmiş olsa da The Bulgarian black metal band Historian, moreover, The Crusades Basileios, her yüz adamdan doksan dokuzunu kör metal müzik gruplarının, Herakleios’tan Makedon take Kleidion even more personally, as their The campaigns to conquer, defend, and reconquer the etmiş ve arkadaşlarını eve götürebilsin diye her hanedanlarına kadar olan döneme bakışlarının, 2018 song “Army of the Blind” brings to life their biblical Holy Land in the name of Christianity from its birinde bir adamı tek gözle bırakmıştır ve böylece Yunanca konuşan ve Yunanca konuşmayan ülkeler ancestors and vilifies “the tyrant” Basil. Another “Saracen occupiers” are some of the most well-known Bulgarları aşağılayarak cesaretlerini kırmıştır. 43 üzerinden şekillendiğini söylemek mümkündür. somber perspective on Kleidion and sympathetic parts of Western medieval history, which enlisted Askerler Samuel’in kaçtığı Prespa’ya vardıklarında, İlk grup, Herakleios, III. Mikhael ve II. Basileios’u to the Bulgarian side is from the Canadian thrash pilgrims, knights, and monarchs of France, England, sakat bırakılan askerlerini gören Samuel’in kalp sadece ata yurtlarını savunan Yunan kahramanlar metal band Kleidion, who take their name from the Germanic Holy Roman Empire, and others. As krizi geçirdiği bildirilmiştir. Kotys’in “Half Blinded” olarak değil, aynı zamanda bireysel gücün ve this battle. “Blind Legions of Kleidion,” on their such, the Crusades are particularly popular among [Yarı Kör] isimli şarkısı, Kleidion’un ardından özgür aklın bir simgesi olarak yüceltmekte ve 2020 album Ephemeral Sentience, contrasts Basil Western metal bands that receive medieval history.44 yaşanan bu olayı hüzünlü bir şekilde Samuel’in böylece heavy metal kahramanlarını yeniden and the Byzantines’ graphic display of cruelty Some of these bands engage with the role in the gözünden anlatır: Savaş meydanından kaçışı, biçimlendirmektedir. İkinci grup ise, kendi with the piteous state of the broken tsar and his Crusades played by the Byzantine Empire. “görebiliyordu krallığının / kana bulanmış küllere ülkelerindeki Bizans mirasını reddetmekle soldiers, deprived of not only the sight of their döndüğünü,” sözleriyle ifade edilir ve Samuel, hayal birlikte, Bizans emperyalizmine direnenleri homecoming but also an honorable death on the It was a request for mercenaries against the kırıklığı içinde bu Bizans zaferini, bu dünyada kahramanlaştırarak insancıllaştırmaktadır. Son bir battlefield. Instead of glorifying Basil, Kleidion take Seljuq Turks sent to Pope Urban II by the emperor adaletin olmadığını gösteren bir işaret olarak görür. örnek olarak, Bulgar black metal grubu Calth, 2009 pity on the Bulgars for their pain, humiliation, and Alexios I Komnenos, after all, that catalyzed the Şarkı, Samuel’in Prespa’da kör edilmiş ordusunu tarihli “Calth Against the Byzantine Lie” [Calth Bizans dehumanization as one in ninety-nine “are chosen as enterprise. The Turks had conquered most of the görmesiyle son bulur: “Kralın kalbi bıraktı atmayı / Yalanına Karşı] şarkısında, Bulgaristan’ın 870 yılında cyclopes to lead / The blind home.” Roman provinces of Asia Minor after hammering the İmparatorluk âdeta can verdi.” geçtiği Ortodoksluğu terk edip Slav paganizmine geri Byzantines at Manzikert in 1071, and though Urban’s dönmesi konusunda çağrıda bulunmaktadır. Though expressed through only a handful of songs, launch in 1095 of a Holy War to capture Jerusalem Bulgar black metal grubu Historian, Kleidion olayını metal bands’ perspectives on the period from the and cleanse its conquerors’ sins far exceeded daha da çok üzerine alınarak, atalarına yeniden Haçlı seferleri Heraclian to Macedonian dynasties are divided Alexios’s objectives, he did nevertheless use it to hayat verdiği 2018 tarihli “Army of the Blind” İncil’deki “Sarazenlerin işgal ettiği” Kutsal between hellenophone and non-hellenophone his advantage in order to recover his lost territory.45 [Körler Ordusu] isimli şarkısında “Tiran” Basileios’u Topraklar’ı Hristiyanlık adına fethetme, savunma countries. The former elevate Herakleios, Michael When the massive crusader armies arrived in yerden yere vurur. Kleidion’u hüzünle anan ve ve yeniden fethetme seferleri; hacılar, şövalyeler, III, and Basil II as not only Greek heroes who defend Constantinople in 1096, Alexios convinced all but one Bulgar tarafına sempati duyan bir bakışla ele alan Fransa ve İngiltere krallıkları, Kutsal Roma Germen the fatherland but also icons of individual strength of their commanders to swear an oath to him that bir diğer grup ise ismini bu savaştan alan Kanadalı İmparatorluğu ve diğerlerinin de katılım gösterdiği, and independent mind, and thus repackaged as they would return all former Byzantine lands back to thrash metal grubu Kleidion’dur. 2020 yılında ortaçağ Batı tarihinin en bilinen bölümlerinden heavy metal heroes as well. The latter heroize and him. In return, in 1097 Alexius granted the crusaders çıkardıkları Ephemeral Sentience albümünde yer birini oluşturur. Bu nedenle Haçlı Seferleri, ortaçağ humanize those who resist Byzantine imperialism, supplies and passage across the Bosporus. Despite alan “Blind Legions of Kleidion” [Kleidion’un Kör tarihini alımlayan Batılı metal müzik grupları including a rejection of the Byzantine legacy in their this pact between fellow Christians, the subsequent Lejyonları] isimli şarkıda, Basileios ve Bizanslıların arasında oldukça popülerdir.44 Bu grupların bazıları, native countries. As one final example, the Bulgarian events of the First Crusade demonstrated plenty gaddarlık gösterisi karşısında, yalnızca vatanlarına Bizans İmparatorluğu’nun Haçlı seferlerinde black metal band Calth, in their 2009 song “Calth of mutual distrust. This distrust may have partly dönmekten değil aynı zamanda savaş meydanında oynadığı rolü üstlenmiştir. Against the Byzantine Lie,” call for a return to Slavic stemmed from the Byzantines’ relations with onurlu bir şekilde ölmekten de mahrum edilen paganism and reversal of the conversion of Bulgaria Peter the Hermit and his People’s Crusade that mağlup çar ve askerlerinin acınası durumu En nihayetinde her şey, imparator I. Aleksios to orthodoxy that had begun in 870. preceded the Princes’ Crusade recounted above.46 gözler önüne serilmektedir. Kleidion, Basileios’u Komnenos’un Papa II. Urbanus’tan Selçuklulara 44. A search on Metal Archives for the lyrical theme “crusade” renders twenty bands from Inspired by Urban’s call and Peter’s preaching, yüceltmektense, acı çeken, küçük düşürülen ve karşı paralı asker talebinde bulunmasıyla Europe, North America, and South America. A search in lyrics for the phrases “Deus vult” or thirty thousand peasants and minor nobles marched “God wills it” renders forty-six different bands. doksan dokuzdan biri “seçildi kiklop olarak / kör 43. John Skylitzes, Synopsis of Histories, 348–349. 45. For the background and development of the First Crusade and Alexios’s role in it, see Peter to Constantinople in 1096, where Alexios ferried yuvaya yol göstersin diye” sözlerinden anlaşılacağı 44. Metal Archives sitesinde, şarkı sözü teması olarak “Haçlı” kelimesinin aranması sonucunda Frankopan, The First Crusade: The Call from the East (Cambridge, MA: Harvard University them to Asia Minor so they would stop pillaging the Avrupa, Kuzey Amerika ve Güney Amerika’dan yirmi gruba ulaşılmıştır. Şarkı sözlerinde yapılan Press, 2012), 31–142 üzere dehümanize edilen Bulgarların yanında yer aramada ise kırk dokuz farklı grubun “Tanrı öyle istiyor” [Deus vult] ya da “Tanrı öyle buyurdu” 46. On the People’s Crusade and the Byzantines’ involvement, see Frankopan, The First suburbs. Alexios promised support, but this largely alarak onlara merhamet göstermektedir. [God wills it] ifadelerini kullandığı görülmüştür. Crusade, 78–82 and 100–103. untrained and unarmed horde ignored the emperor’s  220 221 başlamıştır. Türkler, 1071 yılında gerçekleşen Roma yazarlarının Yunanlara bakışıyla aynı kökten injunction not to cross into Seljuq territory before the emperor ferried the peasant army to Asia Minor Malazgirt Savaşı’nda Bizanslıları ağır bir yenilgiye beslenmektedir. Yanlış yola sapmış Haçlılar 49 the Princes’ forces arrived and it was subsequently without supplies, support, or intelligence as to the uğrattıktan sonra Küçük Asya’daki Roma ne kadar yiğit görünürse görünsün bu şarkılar, annihilated near Nicaea.47 Turks’ position, and that Alexios wanted it destroyed vilayetlerinin çoğunu fethetmiştir. genellikle Yahudilere, Müslümanlara ve hatta kardeş or even conspired with the Turks.50 A more elaborate Hristiyanlara karşı din adına yapılan manasız zulmün Reflecting their Western extraction, most bands who picture of orientalized Byzantium comes in the Urbanus’un 1095 yılında Kudüs’ü ele geçirmek yakarışları olarak Haçlıları olumsuz bir şekilde compose on the Crusades perpetuate views of the Scottish progressive metal band Man Made Origin’s amacıyla kutsal bir savaş başlatması ve fatihlerin yansıtmasına rağmen durum bundan ibarettir. Byzantines rooted in the crusaders’ and Western, 2015 song “Antioch,” in which the first crusaders günahlarını temizleme sözü vermiş olması, orientalizing accounts that paint Alexios and his besiege, capture, and become besieged in the former Aleksios’un hedeflerini fazlasıyla aşsa da o bu Amerikalı doom metal grubu The Gates of Slumber, court as treacherous, luxurious Easterners. Such 48 Byzantine- and now Turkish-held city of Antioch. durumdan istifade edip kaybettiği toprakları 2006 tarihli “God Wills It” [Tanrı Öyle Buyurdu] medieval stereotypes are themselves rooted in a The track opens, however, with a flashback to the geri alamamıştır. Devasa Haçlı orduları 1096 45 şarkısında, ortalığın âdeta kan gölüne döndüğü ilk similar view of Greeks by ancient Roman writers such lead crusaders’ interview with Alexios: “Byzantine, yılında Konstantinopolis’e vardığında, Aleksios üç Haçlı seferini mercek altına alır. Şarkının Halkın as Vergil and Juvenal49 This is despite the fact that awaited them, with cold eyes / Rooms of gold to buy komutanların biri hariç hepsini ikna ederek daha Haçlı Seferi ile ilgili dörtlüğü; Anna Komnena gibi these songs largely reflect negatively on the Crusades their noble hearts / Alexius schemed to use them for önceleri Bizans’a ait olan toprakların kendisine geri Bizans kaynaklarıyla ters düşen, imparatorun as litanies of needless atrocities against Jews, his own ends / Antioch was his key to the east.” In verilmesi konusunda yemin ettirmiştir. Karşılığında köylüler ordusunu erzak, destek ve Türklerin Muslims, and even fellow Christians committed in place of an honest agreement to return lost Byzantine ise 1097 yılında Haçlılara erzak ve Boğaz’dan geçiş konumuyla ilgili herhangi bir istihbarat olmadan the name of religion, however valorous the misguided lands, including Antioch, to the Byzantines, Man sözü vermiştir. Hristiyan kardeşler arasındaki bu Küçük Asya’ya yolladığı, Aleksios’un onların yok crusaders appear. Made Origin’s Alexios, referred to by his demonym anlaşmaya rağmen, I. Haçlı Seferi sırasında karşılıklı olmasını istediği ve hatta Türklerle bir olup komplo “Byzantine” in order to generalize from his character, güvensizliğe sahne olan çok sayıda olay yaşanmıştır. kurduğu görüşünü onaylayarak “Aleksios tarafından The American doom metal band The Gates of lures the crusaders with his spectacular wealth into a Bu güvensizlik kısmen Bizanslıların Keşiş Pierre ihanete uğradıklarını” iddia eder. İskoç progresif 50 Slumber survey the fanatical bloodshed of the first trap in order to manipulate them. Finally, the Italian ile olan ilişkileri ve yukarıda bahsettiğimiz I. Haçlı metal grubu Man Made Origin’in, ilk Haçlılar three Crusades in their 2006 song “God Wills It.” Its black metal band Exultet in their 2010 song “La resa Seferi’nden önce keşişin liderliğinde gerçekleşen tarafından kuşatılan, ele geçirilen ve Bizans’ın eline stanza on the People’s Crusade claims that it was “[b] di Nicea” (“Nicaea’s Surrender”) highlight the episode Halkın Haçlı Seferi ile alakalı olmalıdır.46 Urbanus’un etrayed by Alexius,” affirming the view, contradicted in 1097 when Alexios secretly negotiated the Turkish çağrısı ve Keşiş Pierre’in vaazıyla harekete geçen 45. I. Haçlı Seferi’nin arka planı ve gelişimi ve Aleksios’un rolü hakkında bkz. Peter Frankopan, by Byzantine sources such as Anna Komnena, that surrender to the Byzantines of the city of Nicaea, The First Crusade: The Call from the East (Cambridge, MA: Harvard University Press, 2012), otuz bin köylü ve küçük toprak sahibi soylu 1096 31–142. 47. Elizabeth Hallam, ed. Chronicles of the Crusades: Eye-Witness Accounts of the Wars which the crusaders had been besieging. Denied the yılında Konstantinopolis’e yürümüş ve Aleksios 46. Halkın Haçlı Seferi ve Bizanslıların bu sefere dâhil oluşu için bkz. Frankopan, The First Between Christianity and Islam (London: Weidenfeld & Nicolson, 1989), 66. plunder of a sack, the crusaders moved on “betrayed Crusade, 78–82 ve 100–103. 48. Modern scholars have traditionally read Western accounts of the First Crusade and its banliyölerdeki yağmayı durdurmak için onları and infuriated at their allies” (traditi e infuriati verso 47. Elizabeth Hallam, der. Chronicles of the Crusades: Eye-Witness Accounts of the Wars aftermath as generally hostile to the Byzantine Greeks. This reading has been challenged gemiyle Küçük Asya’ya göndermiştir. Aleksios Between Christianity and Islam (Londra: Weidenfeld & Nicolson, 1989), 66. by Savvas Neocleous, “Is the Contemporary Latin Historiography of the First Crusade and i loro alleati). 48. Modern araştırmacıların yorumları, I. Haçlı Seferi ve sonuçlarına ilişkin Batılı kaynakların, its Aftermath ‘Anti-Byzantine’?,” in Sailing to Byzantium: Papers from the First and Second destek sözü vermiş olsa da büyük oranda eğitimsiz Bizanslı Yunanları genellikle düşman olarak gördüğü yönündedir. Bu yorum, Savvas Neocleous Postgraduate Forums in Byzantine Studies, ed. Savvas Neocleous (Newcastle upon Tyne: ve silahsız olan bu kalabalık, imparatorun “Prens tarafından tartışmaya açılmıştır: “Is the Contemporary Latin Historiography of the First Cambridge Scholars, 2009), 27–52. Neocleous argues that these Latin writers are most often After the First Crusade, the next to directly involve kuvvetleri gelmeden Selçuklu topraklarına Crusade and its Aftermath ‘Anti-Byzantine’?,” Sailing to Byzantium: Papers from the First and hostile to Alexios and his subalterns specifically, rather than to Greeks as a whole, who are their the Byzantines was the Fourth, when a Western Second Postgraduate Forums in Byzantine Studies, der. Savvas Neocleous (Newcastle upon Christian brethren. On the general development of Western medieval attitudes towards the geçmeyin” emrine kulak asmamış ve ardından Nikaia Tyne: Cambridge Scholars, 2009), 27–52. Neocleous, bu Latin yazarların Hristiyan kardeşleri Byzantine Greeks, including their divorce from Roman identity, see Laury Sarti, “From Romanus crusader army en route to Egypt was diverted yakınlarında bozguna uğramıştır. 47 Yunanlardan ziyade özellikle Aleksios ve madunlarına karşı düşmanca bir tavır takındıklarını to Graecus: The Identity and Perceptions of the Byzantines in the Frankish West,” Journal of to Constantinople by prince Alexios Angelos’s öne sürmektedir. Ortaçağ Batı dünyasının, Bizanslı Yunanlara ve onların Romalı kimliğinden Medieval History 44, no. 2 (2018): 131–150. promise of Byzantine gold and reinforcements, sıyrılmaları karşısındaki tutumunun gelişimine genel bir bakış için bkz. Laury Sarti, “From 49. Vergil, Aeneid 2.49; Juvenal, Satires 3.58–125. On negative attitudes of Romans towards Batılı özünü yansıtan çoğu grup, Haçlılar üzerine Romanus to Graecus: The Identity and Perceptions of the Byzantines in the Frankish West,” Greeks, see Michel Dubuisson, “Graecus, graeculus, graecari: L’emploi péjoratif du nom des provided they would help reinstall his deposed yaptığı bestelerde, Aleksios’u ve sarayını hain ve Journal of Medieval History 44, no. 2 (2018): 131–150. Grecs en latin,” ἙΛΛΗΝΙΣΜΟΣ, Quelques jalons pour une histoire de l’identité grecque, father Isaac II Angelos on the throne.51 Although 49. Vergil, Aeneid 2.49; Juvenal, Satires 3.58–125. Romalıların Yunanlara karşı olumsuz tutumları Actes du Colloque de Strasbourg (25–27 octobre 1989) (Leiden: Brill, 1991), 315–335; şatafat içinde yaşayan Doğulular olarak resmeden için bkz. Michel Dubuisson, “Graecus, graeculus, graecari: L’emploi péjoratif du nom des Grecs en Benjamin Isaac, The Invention of Racism in Classical Antiquity (Princeton: Princeton University this mission was initially successful, a few months oryantalist kaynaklarla beslenen Batılı ve Haçlı latin,” ἙΛΛΗΝΙΣΜΟΣ, Quelques jalons pour une histoire de l’identité grecque, Actes du Colloque Press, 2004), 389–403. later the Constantinopolitans rose up, murdered the de Strasbourg (25–27 octobre 1989) (Leiden: Brill, 1991), 315–335; Benjamin Isaac, The Invention 50. Anna Komnena, Alexiad 10.6. bakış açısını benimsemiştir. Ortaçağa özgü bu 48 of Racism in Classical Antiquity (Princeton: Princeton University Press, 2004), 389–403. 51. On the Fourth Crusade, see Donald E. Queller and Thomas F. Madden, The Fourth Crusade: Angeloi, and crowned Alexios V Doukas emperor. tür kalıp yargılar, Vergilius ve Iuvenalis gibi antik 50. Anna Komnena, Alexiad 10.6. The Conquest of Constantinople (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1997). The crusaders laid siege to the city, and by April  222 223 geçtikten sonra tekrar kuşatma altına alınan ve Konstantinopolis’i üç gün boyunca yağmalamış, especially when nationalism is in the mix. The şimdilerde Türklerin yönetiminde olan Antakya’dan kiliselerin kutsallıklarını lekelemiş ve rahibelere aforementioned Bulgarian band Historian included bahsettiği 2015 tarihli “Antioch” şarkısı, oryantalist tecavüz ederek binlerce sivili katletmişlerdir. on their EP Scroll I - Perdition not only “Army of the bir bakışla ele alınan Bizans’a dair daha ayrıntılı bir Bizans’ın başkaldırmayan topraklarından geriye Blind” but also the song “The Eye of All Cities,” in resim çizer. Şarkı, olayların öncesine ait bir sahneyle, kalanlar, VIII. Mikhael Palaiologos’un Yunan which the Byzantines’ cruelty at Kleidion is at last Haçlı komutanların Aleksios ile yaptığı görüşmeyle egemenliğini yeniden tesis ettiği 1261 yılına kadar avenged: “Thou hast drunk at the hand of the Lord başlamaktadır: “Bizanslı onları bekliyordu soğuk Latin İmparatorluğu olarak yönetilmiştir. / The cup of His fury.” Though the Bulgarians took gözlerle / Kalplerini satın almak için odalar dolusu no part in the sack of Constantinople, Historian sing altın / Aleksios onları kendi çıkarları için kullanmayı Böylesi bir insan vahşetine, Müslümanların from the perspective of the crusaders, drunkenly tasarlıyordu / Antakya onun için Doğu’nun elindeki topraklara dahi ulaşmamış bir Haçlı revelling in the looting and desecration of Hagia anahtarıydı.” Antakya dâhil kaybedilen Bizans seferi bozgununa methiyeler düzmeyi anlamak Sophia. Manifesting the metal gods of Chaos and topraklarının Bizans’a geri verilmesi için dürüstçe zordur; ancak black metal alt türünün transgresif Dionysus, these crusaders reject even their own faith bir anlaşma yapmak yerine, Man Made Origin’in, söyleminin dışında kalan çok az şey vardır, özellikle in their hatred of the Byzantines: “Our swords drip karakterini genellemek için “Bizanslı” olarak de işin içine milliyetçilik girdiğinde. Daha önce with Christian blood.”52 andığı Aleksios, Haçlıları manipüle etmek adına bahsettiğimiz Bulgar grup Historian’ın kısaçalar olağanüstü servetiyle onların aklını çelerek tuzağa albümü Scroll I - Perdition’da yalnızca “Army of the The English death metal band Bolt Thrower, on the düşürmektedir. Son olarak, İtalyan black metal grubu Blind” değil, aynı zamanda Bizans’ın Kleidion’da other hand, view the horrors of the Fourth Crusade Exultet, 2010 tarihli “La resa Di Nicea [Nikaia’nın yaşattığı zulmün intikamının alındığını anlatan for what they were, adopting the perspective of the Teslimiyeti]” isimli şarkısında, Aleksios’un Haçlıların “The Eye of All Cities” [Tüm Şehirlerin Merkezi] helpless Constantinopolitans themselves in the kuşattığı Nikaia şehrinin Bizanslılara teslim edilmesi şarkısı da yer alır: “Tanrı’nın elinden içtin / Onun title track to their 1992 album The IVth Crusade. için Türklerle gizlice müzakere ettiği 1097 yılını gazap kadehini.” Bulgarlar, Konstantinopolis’in The record’s artwork (Fig. 2) features the album’s vurgulamaktadır. Şehri yağmalama hakkı elinden yağmalanmasında herhangi bir rol oynamamış olsa title and band’s logo superimposed on the 1840 alınan Haçlılar, müttefiklerinin “ihanetine uğramış da Historian şarkısını, Ayasofya’yı yağmalayıp onun Şekil 2: Bolt Thrower’’ın The IVth Crusade albümünün kapak tasarımı (1992), Earache Records. Eugene Delacroix painting Entry of the Crusaders in Bolt Thrower’ın izniyle. ve öfkeden kudurmuş” (traditi e infuriati verso i loro kutsallığını kirletmekten çılgınca bir zevk alan Constantinople, which depicts the inhabitants of the Figure 2: Artwork for Bolt Thrower’s album The IVth Crusade (1992), Earache Records. alleati) bir hâlde yollarına devam etmişlerdir. Haçlıların ağzından söylemektedir. Metal tanrıları Courtesy of the Bolt Thrower. burning city kneeling before the soon-to-be Latin Kaos ve Dionysos’un bir tezahürü olan bu Haçlılar, emperor Baldwin of Flanders. I. Haçlı Seferi’nin ardından, Bizans’ın doğrudan Bizanslılara duydukları nefretle kendi inançlarına 13, 1204 captured it, setting much of it on fire in dâhil olduğu bir sonraki sefer, IV. Haçlı Seferi’dir. bile sırt çevirmişlerdir: “Kılıçlarımızdan Hristiyan the process. They pillaged Constantinople for The title track to this album is delivered from the Bu seferde, Mısır’a giden Batılı bir Haçlı ordusu, kanı damlar.” 52 three days, desecrating churches, raping nuns, and perspective of one of those Greeks forced into abject görevden alınan babası II. Isaakios Angelos’un slaughtering thousands of civilians. What remained submission in the painting. We feel the shock and yeniden tahta çıkarılmasına yardım etmeleri hâlinde Öte yandan İngiliz death metal grubu Bolt Thrower, of the Byzantines’ territories that had not rebelled disillusionment of those observing their fellow Bizans altını ve desteğiyle ödüllendirileceklerini IV. Haçlı Seferi’nin yarattığı dehşeti görmüş ve 1992 was governed as the Latin Empire until Michael VIII Christians subjecting their holy city to rape, slaughter, vaat eden Prens IV. Aleksios Angelos tarafından tarihli The IVth Crusade albümüne ismini veren Palaiologos reestablished Greek rule in 1261. plunder, and fire: “mortified by the lack of conscience Konstantinopolis’e yönlendirilmiştir.51 Görev şarkıda, savunmasız kalan Konstantinopolislilerin / our sanctity bears no relevance.” The shock gives ilk başta başarıyla sonuçlanmış olsa da birkaç bakış açısını aktarmıştır. Albümün kapağında It is hard to fathom celebrating such a human atrocity way to a reality check: the once proud Romans are ay sonra Konstantinopolisliler ayaklanarak (şek. 2), üzerinde albümün ismi ve grubun logosu and debacle of a crusade that never even reached now reduced to beggars, and the order of the universe Angelos’u öldürmüş ve V. Aleksios Doukas’ı tahta Muslim-held lands, but few things are beyond the they once thought they controlled has been inverted. çıkarmışlardır. Şehri kuşatma altına alan Haçlılar, 51. IV. Haçlı Seferi için bkz. Donald E. Queller ve Thomas F. Madden, The Fourth Crusade: transgressive purview of the black metal subgenre, Perhaps they had no true destined role to play: The Conquest of Constantinople (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1997). 13 Nisan 1204’te kenti ele geçirmiş ve bu süreçte 52. Aslında Haçlılar, 1202 yılında Macarların yönetimindeki Katolik kenti Zadar’ı yağmaladıkları 52. The crusaders had at this point, in fact, already been excommunicated by Pope Innocent III “insignificant is our existence.” And much as shock kentin büyük bir kısmını ateşe vermişlerdir. için Papa III. Innocentius tarafından zaten aforoz edilmiş durumdalardı. for sacking the Catholic, Hungarian-held city of Zadar in 1202. gave way to new wisdom, so their futile pleas for mercy  224 225 bulunan, Eugene Delacroix’nın 1840 yılına ait Entry görmek mümkündür. Yine de bu gruplar, “Tanrı öyle (i.e., the “litany of life’s persistence”) give way to a wish Asia and Christian Europe was razed, and despite of the Crusaders in Constantinople [Haçlıların buyurdu” diye yapılan bu katliamların anlamsızlığını for death and an end to their suffering. If we truly are mutual animosities between Greeks and Latins, the Konstantinopolis’e Girişi] isimli resmi kullanılmıştır. ortaya koyup, bunların Bizanslı kurbanlarına sempati insignificant, and God has abandoned us, better to die medieval West felt the collective loss.54 As such, over Delacroix, bu resimde Latin imparatoru Flandre uyandırabilmektedir. Haçlılar, Bizanslıların gerçekte now than live in misery. This tragedy is proof of the a dozen metal bands have appropriated the fall of Kontu I. Baudouin’nın önünde diz çökmüş, yanan kimin tarafında olduğunu sorgulamakta ve metal absurdity of their existence, that an army that set out Constantinople to not only honor Constantine and şehrin sakinlerini tasvir etmiştir. müzik grupları da bu muğlaklığı devam ettirmektedir. to conquer in the name of the Christian god should the Byzantines’ heroic last stand but also express conquer those who also pray to Him. We pray to Him nationalist and even Islamophobic sentiments. Albüme ismini veren şarkı, resimde onursuzca bir Osmanlıların fethi no more if He allows such nonsense as this. teslimiyete zorlanan Yunanlardan birinin ağzından Efsaneye göre, MÖ 21 Nisan 753 yılında, Tiber’de With its focus on masculine individualism, metal often söylenmektedir. Şarkıyı dinlerken, kutsal kentlerine bir kulübeler topluluğu olarak başlayan Roma As metal songs on the reign of Justinian reveal the singles out leaders and commanders for exceptional tecavüz eden, onu katledip yağmalayan kardeş İmparatorluğu, MS 29 Mayıs 1453’te, Boğaz’da legacy of Prokopios, those on the Crusades tend valor, in this case Giovanni Giustiniani Longo, the Hristiyanları izleyenlerin yaşadığı şoku ve hayal fethedilmiş bir metropolis olarak sona ermiştir. I. to replicate a Western bias rooted in the earliest head of the Genoese allies who took charge of the kırıklığını hissetmek mümkündür: “Vicdansızlıktan Konstantinos’un kurduğu ve bu imparatorluktan geriye accounts of the events. According to this tradition, city’s defense, Constantine XI, who charged to his utanç duyan / Kutsiyetimizin yok hiçbir önemi.” kalan tek şey olan şehir, çeşitli İtalyan devletlerinden the Greeks’ national character of deceitfulness death in the breach where the wall fell, and also Yaşanılan şok gerçeklerle yüzleşmeyi sağlar: Bir gelen takviyeye rağmen, son imparatoru XI. and sensuality had changed little since they had Mehmet II, whose bold strategy earned him the prize zamanların gururlu Romalıları şimdi dilenciye Konstantinos Palaiologos ile birlikte Osmanlı sultanı fooled the Trojans with a wooden horse. Even the denied so many sultans and caliphs before him. The dönmüş ve hükmettiklerini düşündükleri kâinatın II. Mehmed’in egemenliği altına girmiştir.53 Müslüman sack of Constantinople in 1204 can be spun as just Italian black metal band Exultet, in their 2008 song düzeni altüst olmuştur. Belki de gerçekten Asya ve Hristiyan Avrupa arasındaki son engel de deserts. Nevertheless, these bands still reflect on “Constantinopolis,” patriotically recognize Giustiniani kaderlerine yazılmış bir rolleri yoktur: “Varlığımız ortadan kalkmış ve Yunanlar ile Latinler arasındaki the senselessness of these bloodbaths committed and his Genoese mercenaries, with “the martial skills önemsizdir.” Yaşanılan şokun yeni bir bilgeliğe kapı husumete rağmen ortaçağ Batı dünyasında bu kayıp because “God wills it,” and can engender sympathy of the Italians” (le abilità belliche degli italiani), as the açması gibi, beyhude yere merhamet dilemeleri de kolektif olarak hissedilmiştir.54 Öyle ki bir düzineden for the Byzantine victims of them. The crusaders only Europeans not to have given up on Constantinople. (yani “yaşama ısrarının yakarışları”) yerini ölüme fazla metal müzik grubu, Konstantinopolis’in düşüşünü asked whose side the Byzantines were really on, and Even in defending the Greeks, the Italians exercise a kavuşma ve acılarını dindirme arzusuna bırakmıştır. yalnızca Konstantinos ve Bizanslıların destansı metal bands maintain that ambivalence. superiority over them. The international folk metal Eğer sahiden hiçbir önemimiz yoksa ve Tanrı bizi direnişini onurlanmak değil, aynı zamanda milliyetçi band Folkodia, moreover, remark on the shining armor terk ettiyse, sefalet içinde yaşamaktansa ölmek ve hatta İslamofobik düşüncelerini dışa vurmak için bir The Ottoman conquest and weapons of Giustiniani and his knights “undimmed yeğdir. Bu trajedi, varlıklarının anlamsızlığının bir zemin olarak kullanmıştır. The Roman Empire, which according to legend by Death and Night” in their 2008 song “Defenders kanıtıdır; öyle ki Hristiyan tanrısı adına fethetmeye began as a collection of huts on the Tiber on April on the Wall,” which also portrays Constantine riding koyulan bir ordunun, O’na inananları da fethetmesi Eril bireyci bir söylem üzerinden hareket eden metal 21, 753 BCE, ended as a conquered metropolis on the into battle before the walls. In “Hellas Eternal” the gerekmektedir. Böylesi bir saçmalığa izin veriyorsa, müzik, sıklıkla liderleri ve komutanları olağanüstü Bosporus on May 29, 1453 CE. Despite reinforcements Greek heavy metal band Athlos imagine themselves artık O’na dua etmiyoruz. cesaretleri nedeniyle ayrı bir yere koyar. Bu örnekte de from various Italian states, the city founded by as perennial defenders of Greece from imperial kentin savunmasını üstlenen Cenevizli müttefiklerin Constantine I was all that remained of that empire oppressors, be they at the side of Leonidas or Ioustinianos dönemini konu alan metal şarkıları lideri Giovanni Giustiniani Longo, surların düştüğü and fell with its last emperor Constantine XI Constantine resisting Xerxes, Mehmet, Hitler, and Prokopios’un mirasını ortaya koyarken, Haçlılar gedikte ölümüne çarpışan XI. Konstantinos ve Palaiologos to the canons of the Ottoman Sultan Mussolini. Mehmet’s success, on the other hand, üzerine yazılan şarkılar, olayların en eski kendisine daha önceki sultanlara ve halifelere nasip Mehmet II.53 The final barrier between Muslim is a source of national pride for the Turkish gothic kayıtlarına dayanan bir Batı önyargısını tekrarlama olmayan ödülü kazandıran cüretkâr stratejisiyle 53. On the siege and fall of Constantinople, see Steven Runciman, The Fall of Constantinople metal band Saltanat, whose song “Konstantiniyye” eğilimindedir. Bu geleneğe göre, Yunanların II. Mehmed öne çıkar. İtalyan black metal grubu 1453 (Cambridge, Cambridge University Press, 1965). (“Constantinople”) is delivered from the perspective of 54. On the Western reaction to the fall of Constantinople, see Michael Angold, The Fall of düzenbazlık ve duyumsallıkla örülü ulusal karakteri, 53. Konstantinopolis’in kuşatılması ve düşüşü için bkz. Steven Runciman, The Fall of Constantinople to the Ottomans: Contexts and Consequences (New York: Routledge, 2012), a Turkish soldier in admiration of his commander who Troialıları tahta atla kandırdıkları günden bu Constantinople 1453 (Cambridge, Cambridge University Press, 1965). 84–119. accomplished this feat at such a young age (twenty- 54. Konstantinopolis’in düşüşünün Batı’daki yankıları için bkz. Michael Angold, The Fall of 55. Mehmet reportedly struck down a soldier with his sword for trying to remove one of the yana çok az değişmiştir. 1204 yılında yaşanan Constantinople to the Ottomans: Contexts and Consequences (New York: Routledge, 2012), church’s paving stones. See Fabio Barry, “Walking on Water: Cosmic Floors in Antiquity and the one), as well as at his foresight not to burn down Hagia Konstantinopolis yağmasını bile müstahak olarak 84–119. Middle Ages,” The Art Bulletin 89, no. 4 (2007): 628. Sophia despite his soldiers’ wishes.55  226 227 Exultet, 2008 tarihli “Constantinopolis” şarkısında Batı medeniyetlerinin hiç bitmeyen çatışmasını The defenders of the city are not only heroized Yet other bands, such as the American black metal vatansever bir tutum takınarak “İtalyanların askerî çağrıştırmaktadır ki bu çatışmanın, çoğunluğu but are usually understood to share an ethnic, bands The Conjured (“Conquest of Bosporus”) and becerilerine sahip” (le abilità belliche degli italiani) Müslüman olan ülkelerden Batı ülkelerine göçün cultural, or spiritual connection with the band, Sarcoptes (“The Fall of Constantinople”) take on Giustiniani ve onun Cenevizli paralı askerlerini, yarattığı çağdaş endişelerden besleniyor olması for instance in their identification as Romans the Ottoman perspective as a channel for their own Konstantinopolis’ten vazgeçmeyen tek Avrupalılar muhtemeldir. Alman thrash metal grubu Pessimist’in rather than Byzantines. Calling 1453 the end of chaotic and Dionysian instincts, exuberating in the olarak anmaktadır. İtalyanlar, Yunanları savunurken 2013 tarihli “The Last Bastion” [Son Kale] isimli the Roman Empire stresses their foundational destruction of sacred objects and spaces as though it bile üstünlük taslamaktadır. Uluslararası folk şarkısında, Konstantinopolis’i yağmalayan Türkler connection to the West and Western Self, now united were a wave of Darkthrone’s iconoclasm. Sarcoptes, metal grubu Folkodia ise Konstantinos’u surların şu sözlerle anılmaktadır: “Öldürüyor, tecavüz against the Eastern Other. This Turkish Other is however, conclude with a similar reflection to the önünde savaşa girerken tasvir eden 2008 tarihli ediyor, katlediyor / Çekirge istilası, yeşil bir tufan.” sometimes presented as irrationally violent and band’s writing on the Crusades mentioned above: “Defenders on the Wall” [Surdaki Muhafızlar] Dehümanize edilen dil, İslam ile bağdaştırılan bir less than human. Moreover, bands frequently and “With God on their side / All crimes are justified.” şarkısında, Giustiniani ve şövalyelerinin “Ölüm renkle ilişkilendirilmektedir. Folkodia, daha önce monolithically define them by their Muslim faith, ve Gece’nin karanlığına boğulmayan” parlak bahsettiğimiz “Defenders on the Wall” şarkısında, invoking the notion of a perennial East-West clash The fall of Constantinople, as the last stand of a few zırhları ve silahlarından söz eder. Yunan heavy “Osmanlı ordusu”nu, onları hem safkan olmayan of incompatible civilizations that may resonate thousand against tens of thousands, a spectacle metal grubu Athlos ise “Hellas Eternal” [Ölümsüz köpeklere benzeten hem de soylarının Asyalı with contemporary anxieties over immigration from of ballistics and brutality, and one of the most Hellas] isimli şarkısında, kendilerini Leonidas ya “barbarlar”dan geldiğini ima eden aşağılayıcı majority-Muslim to Western countries. In their 2013 consequential events in the history of Europe, has da Konstantinos’un yanında, Kserkses, Mehmed, bir sıfatla, “Moğol kırması” olarak anmaktadır. song “The Last Bastion,” the German thrash metal all the ingredients to make it the most popular Hitler ve Mussolini’ye direnen ve imparatorlukların Ancak bu tür kışkırtıcı şarkı sözleri yazarların band Pessimist describe the Turks as they pillage component of metal’s reception of Byzantium. While zulmüne karşı Yunanistan’ı koruyan daimî dünya görüşlerini yansıtmayabilir. “Defenders on Constantinople: “killing, raping, murdering / A plague Turkish bands may lionize the besieger, the tenacity muhafızlar olarak tasavvur etmektedir. Öte yandan the Wall” şarkısındaki dil, XI. Konstantinos’un of locusts, a green flood.” Dehumanizing language of the besieged generally resonates with metal’s Mehmed’in başarısı, böylesi genç bir yaşta (yirmi o kader gününde birliklerine yaptığı ve çağdaş is tinged with a color traditionally associated with rebellious, underdog mentality. It is telling that the bir) olağanüstü bir başarı elde eden ve askerlerinin tarihçi Georgios Sphrantzes’in kaydettiğine Islam. In the aforementioned song “Defenders on most popular battle in the whole of metal’s ancient isteğine rağmen Ayasofya’yı yakmama konusunda göre imparatorun Türkleri “ahmak ve aşağılık the Wall,” Folkodia refer to the “Ottoman hordes” reception is that of Thermopylae, a total defeat sağduyulu davranan komutanına duyduğu hayranlığı yaratıklar”56 olarak yaftaladığı konuşma üzerinden as “Mongol mongrels,” using not only a pejorative against an Eastern invader that nevertheless became bir Türk askerinin gözünden anlatan Türk gotik metal şekillenmiştir. Söz yazarı Marios Koutsoukos that likens them to non-purebred dogs but also a a symbol of heroism and pride in belonging to the grubu Saltanat’ın “Konstantiniyye” isimli şarkısında şahsen bu görüşlerden nefret etmekle birlikte lirik demonym that suggests their descent from Asiatic Greek nation, the European continent, or Western milli bir gurur kaynağı olarak gösterilmektedir. 55 personanın yaratımına “bir romana diyalog yazmak” “barbarians.” Such incendiary lyrics, however, may civilization at large.57 şeklinde yaklaşmaktadır. not necessarily reflect their authors’ worldviews. Görünen o ki kenti savunanlar sadece “Defenders on the Wall” bases its language on the Conclusion kahramanlaştırılmakla kalmamış, aynı zamanda Bununla birlikte, Amerikalı black metal grupları speech of Constantine XI to his troops on that fateful This was an analysis of some key historical subjects onlarla etnik, kültürel ya da manevi bir bağ The Conjured (“Conquest of Bosporus” [Boğaziçi’nin day, as recorded by contemporary historian Georgios and lyrical themes and motifs in metal’s reception of kurulmuştur. Grupların onları Bizanslı yerine Romalı Fethi]) ve Sarcoptes (“The Fall of Constantinople” Sphrantzes, in which the emperor labels the Turks Byzantine history. A more exhaustive survey would olarak tanımlamaları bunun bir göstergesidir. [Konstantinopolis’in Düşüşü]) gibi diğer gruplar, as “irrational animals, and inferior.”56 Lyricist Marios also cover songs on such topics as the Byzantines’ 1453 yılının Roma İmparatorluğu’nun sonu olarak Darkthrone’un ikonoklazm dalgasıymışçasına Koutsoukos personaly abhors these views; rather, his medieval “napalm” used to repel naval attacks (e.g., sayılması, bu grupların Doğulu Öteki’ye karşı birlik kutsal objeler ve mekânlar yok edilirken coşan approach to creating lyrical personae is “like writing Bible of the Devil, “Greek Fire”), medieval Greece (e.g., olan Batı ve Batılı Öteki üzerine temellendirdikleri kaotik ve Dionysosçu içgüdülerini aktarmak dialogue for a novel.” Mystras, “Storm the Walls of Mystras”), Byzantium bağların altını çizmektedir. Bu Türk Öteki kimi amacıyla Osmanlıların tarafında yer almışlardır. as a repository and preserver of Western wisdom 56. Sphrantzes, Chronicon (3.6.3): ὡς ζῶα ἄλογα καὶ χείρονές εἰσιν. zaman akıl dışı bir şekilde vahşi ve insandan aşağı 57. The results of searches for “Thermopylae” in lyrics and song titles, compared to the results (e.g., Atlantean Kodex, “A Secret Byzantium”), or bir varlık olarak gösterilmiştir. Dahası sıklıkla 55. Mehmed’in kilisenin döşeme taşlarından birini sökmeye çalışan bir askere kılıç çektiği for other ancient battles, reveals that Thermopylae is the most popular ancient battle in metal. Byzantium as a romantic, spiritual destination as bildirilmiştir. Bkz. Fabio Barry, “Walking on Water: Cosmic Floors in Antiquity and the Middle See Jeremy Swist, “Why Is Heavy Metal Music Obsessed with Ancient Sparta?,” Society for ve bir bütün olarak İslami inançları üzerinden Ages,” The Art Bulletin 89, no. 4 (2007): 628. Classical Studies Blog, December 27, 2019, https://www.classicalstudies.org/scs-blog/jeremy- inspired by William Butler Yeats’s 1926 poem Sailing nitelendirilmeleri, birbiriyle geçinemeyen Doğu- 56. Sphrantzes, Chronicon (3.6.3): ὡς ζῶα ἄλογα καὶ χείρονές εἰσιν. j-swist/blog-why-heavy-metal-music-obsessed-ancient-sparta. to Byzantium (e.g., Crypt Sermon, “Byzantium”).  228 229 Ancak Sarcoptes şarkısını, yukarıda bahsedilen ve insanlarının derinliğine ve karmaşıklığına daha The year 2020 alone saw seven different bands grubun Haçlılar hakkında yazdıklarına benzer bir çok ilgi duyulmaya başladığının bir göstergesidir. release songs and albums related to Byzantine düşünceyle bitirmektedir: “Yanlarında Tanrıyla / Metal müzik, Batı dünyasında giderek daha çok history. These releases not only are the most of any Mübahtır tüm suçlar.” görünür olan ve yeniden ele alınan Bizans’ı izlediği year so far but also demonstrate a greater interest sürece bu ilgi daha da artacak gibi görünmektedir. in the depth and complexity of that period and its On binlere karşı binlerin son direnişi, bir balistik Metal müziğin Bizantinizme yaptığı yolculukların people. It is likely that more are still to come as metal ve vahşet gösterisi ve Avrupa tarihinin en önemli incelenmesi, bin yıl boyunca gelişim gösteren, keeps pace with Byzantium’s steadily increasing olaylarından biri olarak Konstantinopolis’in düşüşü, Doğu ile Batı’nın kesiştiği noktada duran ve birçok visibility and reassessment in the West. metal müzikte en çok alımlanan Bizans teması olmak modern ulus üzerinde kültürel etkiler bırakan için gereken tüm özelliklere sahiptir. Türk gruplar bir imparatorluğun çok katmanlı yapısını ortaya An exploration of metal music’s forays into kuşatan tarafı yüceltirken, kuşatılanın direnişi koymaktadır. Bizanslılar, bağlamına göre, Ben ya Byzantinism brings to light the multivalence of an genellikle metal müziğin asi, mazlum anlayışına esin da öteki olarak işlev görmektedir. Greko-Romen ve/ empire that evolved over a millennium, stood at the kaynağı olmaktadır. Metal müzikte antik döneme veya Ortodoks benlik olarak, ulusal miras, ruhani crossroads of East and West, and left its cultural dair en çok alımlanan savaşın Thermopylai savaşı arayışlar ve mazlum tarafını kimliklendirme gibi mark on several modern nations. Depending on olması bunun bir göstergesidir. Doğulu bir istilacı meseleler üzerine kafa yoran sanatçılara ilham the context, the Byzantines can function as either karşısında büsbütün bozguna uğranmış olsa da vermektedir. “Bizanslı” öteki olarak ise Bizans’ın Self or Other. As Greco-Roman and/or Orthodox bu savaş, Yunan ulusu, Avrupa kıtası ya da genel tarihî düşmanlarına karşı duyulan milli gururu, din Self, they inspire artists who grapple with their olarak Batı medeniyeti için bir kahramanlık ve gurur antipatisini ve Doğu’yu lüks ve zevk düşkünü ve national heritage, spiritual quests, and identification sembolü hâline gelmiştir.57 sapkın gibi sıfatlarla egzotikleştirme saplantısını with the underdog. As “Byzantine” Other, they beslemektedir. Söz konusu saplantı, Yunanları are an outlet for the national pride of historical Sonuç aşırı ve düzenbaz olarak niteleyen antik Roma, enemies of Byzantium, antipathy to religion, and Bu çalışmada, metal müziğin Bizans tarihini Batı ortaçağ ve Aydınlanma çağı tarihyazımı exoticizing fixation on oriental luxury, sensuality, alımlarken kullandığı bazı önemli tarihî konular, geleneğinin devamı niteliğindedir. Prokopios and deviousness. This latter function perpetuates şarkı sözü temaları ve motiflerinin bir analizi gibi yerli Bizans yazarları bile imparatorluk the lineage of ancient Roman, medieval Western, and yapılmıştır. Bizans’ın deniz saldırılarını püskürtmek sarayındaki entrikalar ve ahlaksızlık üzerine iştah Enlightenment historiographical attitudes towards için kullandığı ortaçağ “napalm”ı (Bible of the Devil’ın kabartan metinler yazmışlardır. Metal müziğin Greeks as extravagant and duplicitous, while even “Greek Fire” şarkısı), ortaçağ Yunanistan’ı (Mystras’ın Bizantinizmi, kimlikle kurduğu bağın dışında, native Byzantine writers such as Prokopios provide “Storm the Walls of Mystras” şarkısı), Batı bilgeliğinin tarih, mit ve fantaziyle örülü öte dünyalara ilişkin appetizing material on the intrigue and depravity of belleği ve koruyucusu olarak Bizans (Atlantean de benzer bir deneyim sunar: günümüzden, olanca the imperial court. Beyond resonance with identity, Kodex’in “A Secret Byzantium” şarkısı) ya da William vahşeti, tutkusu ve güç kullanımıyla ham insanlık metal’s Byzantinism offers a similar experience to Butler Yeats’in 1926 tarihli Sailing to Byzantium gösterilerine sahne olan, Kaos ve Dionysos’un other worlds of history, myth, or fantasy: an escape şiirinden ilham alan romantik, tinsel bir yer olarak hüküm sürdüğü bir dünyaya kaçış. Kutsal Bizans from the present to spectacles of raw humanity in Bizans gibi (Crypt Sermon’un “Byzantium” şarkısı) kentinin denizlerine yelken açarak “headbang” all its violence, passion, and exercise of power, where konuları işleyen şarkılar, daha kapsamlı çalışmaların yapanların deneyimleri işte bu şekildedir. Chaos and Dionysus reign. Such is the experience of konusunu oluşturacaktır. those who have sailed the seas and headbanged to the holy city of Byzantium. Yalnızca 2020 yılında, yedi farklı grup tarafından 57. Şarkı sözleri ve isimlerinde “Thermopylai” kelimesinin aranması sonucunda, bu savaşın, Bizans tarihine ilişkin şarkılar ve albümler antik dönemdeki diğer savaşların arama sonuçlarına kıyasla, metal müzikteki en popüler antik savaş olduğu görülmüştür. Bkz. Jeremy Swist, “Why Is Heavy Metal Music Obsessed with yayınlanmıştır. Bu şimdiye kadarki en yüksek sayı Ancient Sparta?,” Society for Classical Studies Blog, 27 Aralık 2019, https://www.classicalstu- olmakla birlikte aynı zamanda söz konusu dönemin dies.org/scs-blog/jeremy-j-swist/blog-why-heavy-metal-music-obsessed-ancient-sparta.