Hobbes

Jeśli egzaminem jakości danej doktryny politycznej jest to, jak przetrwa ona próbę czasu, to w przypadku dzieła Thomasa Hobbesa możemy mówić o teorii wybitnej, któ ra porusza problemy ponadczasowe i wykraczające poza partykularyzmy historyczne, kulturowe, etc. Lewiatan stał się nieodłącznym elementem światoobrazu nowożytno ści. Jak wskazuje Michael Oakeshott: „Co śni lud w swym ziemskim śnieniu jest jego cywilizacją. Treścią zaś tego snu jest mit, fantazyjna interpretacja ludzkiego istnienia, dostrzeżenie (nie rozwiązanie) tajemnicy, jaką jest ludzkie życie”. Filozof z Malmes bury jest autorem interpretacji, która przez ostatnie bez mała czterysta lat pozwalam nam rozumieć polityczność i jej przymioty. Szczególnie cenne wydaje się odwołanie
do niej w czasach, w których następuje rozmazanie pojęć i coraz częściej mówi się o nadejściu epoki, która z jednej strony zrywa z wszystkimi tradycjami, z drugiej strony zawiera je w sobie w zneutralizowanej formie. Postawieni w obliczu dylematu między ignorancją a antykwariatem, powinniśmy odrzucić obie perspektywy. Gdy pytamy o właściwe znaczenie pojęć ze słownika politycznego takich jak: suwerenność, władza polityczna, uprawnienie, obowiązek, umowa społeczna etc., to teoria, która w klarow ny sposób wyjaśniła te kwestie czterysta lat temu, powinna być wykorzystana mutatis mutandis jako skuteczne narzędzie eksplanacyjne współczesności. Publikacja, którą oddajemy w Państwa ręce częściowo jest pokłosiem konferencji o tej samej nazwie, która odbyła się w dniach 12-14 stycznia 2017 roku w Mogilnie. Jej głównymi organizatorami byli: Fundacja Societas et Ius oraz Katedra Hermeneutyki Polityki Wydziału Politologii i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Teksty Jacka Bartyzela, Adama Wielomskiego, Soni Horonziak, Marcina Mazurka, Łukasza Perlikowskiego, Jakuba Buźniaka, Anny Szklarskiej, Mateusza Mirosławskiego oraz Karoliny Zakrzewskiej zostały
przygotowane na podstawie wygłoszonych referatów. Autorzy, którzy zostali zaproszeni do publikacji poza formułą konferencji to wybitni specjaliści z zakresu filozofii politycznej i filozofii prawa: Clifford Bates, Wojciech Arndt oraz Włodzimierz Julian Korab-Karpowicz.
Oprócz tekstów autorskich książka zawiera teksty specjalne. Pierwszy z nich to wiersz Abrahama Cowleya dedykowany Thomasowi Hobbesowi. Następnie, jako element otwierający publikację, prezentujemy Państwu tłumaczenie tekstu Michaela Oakeshotta pt. Mit o Lewiatanie, który pierwotnie ukazał się w książce pt. Hobbes on Civil Association. Tłumaczenia dokonał Przemysław Lewicki. Tekst który rozpoczyna
dział o interpretacjach Hobbesa to krótki komentarz do syntezy poglądów Hobbesa, której autorem jest Carl Schmitt.Wyżej wymienione teksty pogrupowane są w trzy działy, które noszą kolejno następujące tytuły: Znaczenie T. Hobbesa dla nowożytnej teorii politycznej; Antropologia i racjonalność; Interpretacje filozofii politycznej T. Hobbesa.

W niniejszym wywodzie proponujemy analizę kategorii rozumu publicznego i edukacji politycznej jako elementów państwa nowożytnego, które miały zasadniczo wpłynąć na rozwiązanie głównego problemu teorii politycznych nowożytności, czyli problemu stabilności. Problem ten opiera się na kwestii utrzymania danego ładu politycznego w ryzach i zapobieżeniu zaistnienia niepożądanych zmian społecznych,
oraz wynikających z nich rebelii. Choć recepta ta okazała się w dużej mierze skuteczna, to chcemy równocześnie dowieść, iż przejęcie tych narzędzi, przez podmioty ponadnarodowe/ niepaństwowe doprowadziło do kryzysu państwa nowożytnego. Najjaskrawszym przykładem tej sytuacji jest wojna partyzancka, ale należy tak postrzegać również wszelkie konflikty społeczne o charakterze ideologicznym w sytuacji, gdy ideologia jednej ze stron nie jest ideologią państwową. Najkrócej rzecz ujmując: w wywodzie tym zastanowimy się, czy Lewiatan może zostać pokonany własną bronią.

In this paper I examine how Hobbes’ philosophy can be read from an Arendtian perspective. I argue that Arendt provided two different interpretations of Hobbes: one set down in The Origins of Totalitarianism, where Hobbes is depicted as the spokesman of the emerging bourgeoisie; and another that she developed later, scattered among various texts such as The Human Condition and Between Past and Future. I focus on this second interpretation and on her analysis of concepts such as common sense, authority and sovereignty. Firstly, I examine how she changes the meaning of common sense, and how this shift is linked to what Arendt understands by the expression “estrangement from the world.” Secondly, I explain how Hobbes redefined the concept of authority and how his notion of sovereignty deliberately conflated the dual concepts of authority and power.

Link: https://brill.com/abstract/journals/hobs/32/1/article-p71_71.xml

Taking into account the importance religion has regained in politics all over the world, this work addresses one of the most fundamental questions of our time: How do religion, violence and the modern state relate to each other? The puzzle which the book seeks to solve relates to the rationality behind committing self-immolation in order to instigate political change. How can one’s own death be a political tool, especially if we consider Hobbes, who believed that safeguarding lives was the very reason to form a state? Can a religious player be rational, especially since Weber claimed that basing behaviour on values is always — to varying degrees — irrational? What impact does religion have on decision-making? How can differences in behaviour be explained? This book examines the link between religion, state formation and rationality theoretically and provides deep empirical insights into the politics of Buddhism in Sri Lanka from its independence until today.

On considère souvent le XVIIe siècle comme le siècle de la raison. Pourtant, les philosophes modernes ont été fascinés par la puissance de l'imagination. Est-elle une puissance négative ou une puissance positive? L'essentiel n'est pas là: l'important est de comprendre comment et pourquoi l'imagination constitue un objet pour la philosophie. Pour Montaigne, Pascal et Malebranche, mais aussi pour Hobbes, Spinoza ou Locke, l'imagination se caractérise par un certain ordre et une cohérence manifeste, elle produit des effets réglés et ne court jamais au hasard. Paradoxalement, c'est en étudiant l'imagination, celle des sages aussi bien que celles des fous, que l'on comprend les hommes tels qu'ils sont.

Batı, Antik Yunandan Aydınlanma dönemine kadar ufak farklılıklara sahip olan metodoloji yöntemlerini kullanarak cemiyet üzerinde denk sayılabilecek siyasal ve toplumsal tanımlamalar geliştirmektedir. Fakat her toplumun kendine münhasır toplumsal tanımları olmaktadır. Bundan dolayı Türk toplumu üzerinde Batı'nın betimlediği toplumsal ifadeleri kullanmak, Türk toplumunu anlamakta eksik ve yanlış olmaktadır. Dolayısıyla her toplumun kendine münhasır toplumsal ve siyasal tanımlamaları olmak zorundadır.

[EN] The paper aims at pointing out the peculiarity of the copy of Hobbes’s De Cive (Amsterdam 1647) held in Rome, in the Library of Philosophy, Sapienza University. This book shows an unexpected Hobbes’s portrait and some marginalia. One of them attests that the book was in Warsaw in June 1795, in the political and cultural context of the Polish monarchy close to collapse, very similar to the English monarchy in the middle of XVII century.

[IT]A partire da un esame materiale del documento, l'articolo vuole evidenziare la peculiarità dell’esemplare del De Cive di Thomas Hobbes (Amsterdam 1647) conservata presso la Biblioteca di Filosofia della Sapienza. Oltre alla presenza “anomala” di un ritratto di Hobbes, l’opera presenta dei marginalia. Uno di questi attesta, suscitando interesse, la presenza dell’esemplare a Varsavia nel giugno 1795, nel clima politico-culturale di una monarchia, quella polacca, sull’orlo della crisi – come l’Inghilterra di centocinquant’anni prima.